عرفان اسلامی جلد 12 صفحه 266

کمال رضایت باشد که نقاش ازل نقاشی و صورت گریش بجا و عین حکمت و عدل و لطف و مرحمت است.

عبد باید نسبت به اندازۀ روزی و رزقش که از طریق کار معمول و کسب مشروع به دست می آورد راضی و تسلیم و قانع و شاکر باشد.

عبد باید به داشتن زن و فرزند و پدر و مادر و خواهر و برادر که حضرت دوست برایش مقرر فرموده راضی و خشنود باشد و به کم ظرفیّتی یا پرظرفیّتی آنان بسازد و در جنب زندگی با آنان چه سخت چه راحت به کمال خود بیفزاید و با صبر و استقامت در کنار آنان خود را به خشنودی حق برساند.

عبد باید به صحّت و سلامت و به مرض و نقاهت و به فقر و ثروت و به مکروه و محنت و به راحت و امنیّت و به اندوه و شادی که در صورت صحیح برخورد کردن با همۀ این ها به رشد و کمال می رسد راضی و راحت باشد و خلاصه به آنچه در ظاهر و باطن از جانب دوست به او می رسد،چه دارای شیرینی ظاهر و یا تلخی ظاهر باشد راضی بوده و قلباً اعلام خشنودی و تسلیم کند.

عبد را با چون و چرا نسبت به دستگاه حق و اوضاع آفرینش و پیش آمدها و حوادث و ابتلائات و راحتیها و سختی ها اصلاً کاری نیست،او را حالتی است که بر اثر آن حالت تمام هویّت و وجودش فریاد می زند:

پسندم آنچه را جانان پسندند

الهی قمشه ای آن مرد پاکباز و آن طایر حریم راز می گوید:

تا چند الهی از جهان نالی***خوش باش که ایزدست سلطانش

گر زشت بود کنون جهان نقشش*** زیبا نگری به چشم عرفانش

در دیده عاشق است گلزاری ***خاری که بروید از بیابانش

ایزد همه را کتاب عشق آموخت*** در مکتب این بزرگ کیهانش