عرفان اسلامی جلد 12 صفحه 286

بلا در کلام عرفا

عارف الهی جناب شیخ حسن مصطفوی در توضیح ابتلا می گوید:

بلا جریان های مخالف و ناگوار است که در مجرا و مسیر زندگی انسان پیش آمد می کند و چون سخن در این مباحث مربوط به سالک راه الهی و مؤمن است قهراً مقصود از بلا آن جریان ها و پیش آمدهایی می باشد که در سیر و سلوک انسان و در راه روحانی دیده می شود و چون سالک الهی در مسیری سلوک می کند که برنامۀ آن راه از جهت تمایلات و اعمال و افکار و اخلاق بر خلاف روش زندگی مادّی است، خواه و ناخواه اختلافی پیدا خواهد شد.

سالک صراط روحانی از دو جهت برخلاف سیر می کند:از جهت مقتضیات نفسانی و تمایلات مادّی شخصی و از جهت تمایلات مادّی دیگران و برنامۀ زندگی دنیوی سایر مردم.

در مرحلۀ اول:می باید از پیروی قوای شهوت،غضب،حرص،طمع،جهل، غفلت،خودپرستی،خودنمایی،خودخواهی،هوسرانی،اعمال سوء، بدخواهی،بدبینی و آنچه مربوط به امور نفسانی و دنیوی است پرهیز کند،پس در مسیر روحانی اوّل دشمن و مخالف و بدخواه آدمی از داخل خود او و نفس حیوانی اوست که پیوسته او را به خواسته های خود دعوت کرده و سخت با روش و برنامۀ زندگی روحانی او مخالفت می کند.

آدمی به طبیعت خود می خواهد شهوت رانی کند،اعمال زور و ظلم و تجاوز و هوسرانی نماید و غوطه ور در خوابیدن و سایر التذاذات مادی بشود،عنوان و شهرت و اسم و رسم پیدا کند،مال و ملک و ثروت و قدرت ظاهری داشته باشد، پابند به حدود و قیود و احکام نباشد،پس مخالفت با این تمایلات و سلوک به