عرفان اسلامی جلد 12 صفحه 53

انسان گناهکار به هر اندازه که گناه داشته باشد حق ناامید شدن از رحمت و عنایت حضرت محبوب را ندارد که ناامیدی از رحمت بنا به فرمودۀ قرآن کار مردم کافر است:

[ إِنَّهُ لاٰ یَیْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللّٰهِ إِلاَّ الْقَوْمُ الْکٰافِرُونَ ] (1).

زیرا جز مردم کافر از رحمت خدا مأیوس نمی شوند.

و پس از این آیۀ کریمه،داستان معروف بهلول نباش که در تفاسیر قرآن آمده و داستان حمید بن قحطبه که شیخ صدوق در کتاب پرقیمت«عیون أخبار الرّضا» نقل کرده که شصت نفر از اولاد زهرا علیها السلام را در یک شب کشته بود و روز ماه رمضان غذا می خورد و می گفت:از رحمت حق ناامیدم و حضرت رضا علیه السلام فرمود:

ناامیدی او از گناه آن شب وی سنگین تر است،برای نشان دادن بار سنگین ناامیدی کافی است (2).

گناهکار چون به کتاب خدا و آیات مربوط به مغفرت و رحمت نظر کند و هم چنین وقتی به روایات باب توبه و دعاهای عجیب اسلامی مانند کمیل و ابو حمزه و عرفه دقت نماید،به هیچ عنوان جای ناامیدی و یأس برای وی نمی ماند،در این صورت واجب است تمام همت و اراده خود را برای جبران گناهان گذشته و آزادی از دیون مردم و ادای واجبات ترک شده و بنای آینده ای روشن به کار گیرد.

در جلد اوّل این کتاب به دورنمایی از این واقعیّت ها اشاره رفت و نیازی به