عرفان اسلامی جلد 12 صفحه 74

به قول عارف مشتاق،حاج میرزا حبیب خراسانی:

درین تن هر دم آید جان دیگر***وزین در هر دم آید خوان دیگر

درین محفل که نزهتگاه جان است*** رسد هر ساعتی مهمان دیگر

به هر یک ذرّه از ذرات امکان***نهفته عالم امکان دیگر

اگر انسان نکو بیند به هر دم*** ببیند خویش را انسان دیگر

ببین در گلشن خاطر که روید*** به هر ساعت گل و ریحان دیگر

غذای تن بود این آب و این نان*** غذای روح آب و نان دیگر

دو صد کشتی روان گردد در این بحر ***که هر یک راست کشتیبان دیگر

بود سرسبز و خرّم گلشن جان*** ز ابر دیگر و باران دیگر

هزاران یوسف مصری در این راه ***که هر یک را چَه و زندان دیگر

دوصد یعقوب بینی دیده بر راه ***که هریک را بود کنعان دیگر

با کمال دقّت باید مسیر زندگی را پیموده و مواظبت داشت که کشش های غلط درونی و برونی عناصر شخصیّت نفس را نکوبد که رسیدن به مقام قرب جانان و به دست آوردن حالات عالی ملکوتی از طریق تهذیب و تربیت و تزکیۀ نفس میسّر است و بس.

بالزاک که یکی از دانشمندان مغرب زمین است می گوید:

وصول به شخصیّت عالی امکان پذیر است،به شرط آن که انسان در تماس خود با امور زندگی نگذارد به همان آسانی که گوسپند پشم خود را در خارستان هایی که از آن می گذرد از دست می دهد،روحش پاره پاره شود ! اگر نفس را در خواسته ها و امیال و غرایزش رها کنیم در مرحلۀ اوّل تبدیل به بهیمه سپس حیوانی خطرناک، آن گاه درّنده و در عاقبت شیطانی جامع همۀ رذایل و مفاسد خواهد شد.

نفس را اگر در خواسته های غلطش آزاد بگذاریم،از لذّت عبادت محروم و به