در آستانه سلوک صفحه 157

و با تحمّل درجات ایمان، قلّه های موفقیّت و رستگاری را فتح و مسخّر می نماید و نیز توان آن را دارد که در برخورد با افراد مختلف، از نظر فکری و فرهنگی با آن ها مدارا نماید و با استفاده از جنبه و ظرفیّت های مثبت آن ها، فضای تعامل را فراهم آورد.

شخصی به امام صادق علیه السلام عرض نمود که افرادی نزد ما هستند که به امیر مؤمنان علیه السلام اعتقاد دارند و او را از همه برتر و بالاتر می دانند، ولی آن چنان که ما حضرت را توصیف می کنیم و می شناسیم، توصیف نمی کنند (و معرفتشان درباره آن حضرت اندک است.) آیا ما آن ها را دوست بداریم؟ فرمودند:

«آری! فی الجمله ( به طور کلّی نه، بلکه تحت ضوابط معیّنی) مگر چنین نیست که نزد خدای بزرگ چیزهایی است که نزد پیامبر خدا صلی الله علیه وآله نیست، برای آن حضرت به درگاه خداوند چیزهایی (مقاماتی) است که ما نداریم، ما نیز از چیزهایی برخورداریم که نزد شما نیست. شما هم چیزها و (مقامی از معرفت) دارید که دیگران ندارند.

خدای متعال اسلام را بر مراحل هفتگانه قرار داده است: بر صبر و شکیبایی، راستی، یقین، رضا و خشنودی، وفا، علم و حلم. سپس آن را میان مردم پخش نمود، هر کس مراحل هفت گانه را دریافت کرد (و آن را پیمود)، ایمانش کامل و دارای تحمّل است. به برخی سهمی از ایمان داد و بعضی دو سهم از آن... (همین طور) و به عدّه ای هفت سهم از آن داده است.

(حال که چنین است) بر آن کس که یک سهم دارد و یک مرحله را پیموده، دو سهم تحمیل نکنید... (همین طور تا مراحل هفت گانه). زیرا اگر چنین کنید، بار آن ها را سنگین نموده اید و آنان را از دین متنفّر سازید، با آن ها نرمی و مدارا کنید و کار را بر آنان آسان گیرید و راه را برایشان باز گشایید.

اینک برای تو مثالی می آورم تا از آن پند آموزی... (که آن حضرت داستان مرد مسلمان که همسایه ای کافر [نصرانی ]داشت - او را مسلمان نمود، آن گاه