در آستانه سلوک صفحه 30

«الْمُتَعَبِّدُ بِغَیْرِ عِلْمٍ کَحِمارِ الطَّاحُونَهِ یَدُورُ وَ لا یَبْرَحُ مِنْ مَکانِهِ».(1)

«عبادت کننده بدون علم و آگاهی همچون الاغ آسیاب است که همواره در یک جا می چرخد و از جای خود دور نمی شود».

و نیز آن حضرت می فرمایند:

«اَلْعِلْمُ بِغَیْرِ عَمَلٍ وَبالٌ. اَلْعَمَلُ بِغَیْر عِلْمٍ ضَلالٌ».(2)

«علم بدون عمل وبال است و فرجامی بد دارد. عمل بدون علم و آگاهی، گمراهی است».

از این بیانات تکان دهنده و نظایر آن، می توان نتیجه گرفت که اسلام تا چه اندازه به دانش دینی اهمیّت می دهد و در مقابل، بی توجّهی به نقش و اهمیّت علم را چه مقدار مورد نکوهش قرار داده است.

پیامبر گرامی صلی الله علیه وآله به حضرت علی علیه السلام (و نیز به معاذ) فرموده اند:

«لَاَنْ یَهْدِیَ اللَّهُ بِکَ رَجُلاً واحِداً خَیْرٌ لَکَ مِنَ الدُّنْیا وَ ما فِیها».(3)

«راستی که خداوند یک نفر را به دست تو هدایت کند، برای تو از دنیا و آن چه در آن خواهد بود، بهتر است».

و نیز می فرمایند:

«هر عالم و یا طلب کننده علم که از یکی از آبادی ها و یا شهرهای مسلمانان عبور کند ولو از غذا و آشامیدنی آن ها نخورد و نیاشامد، بلکه از یک طرف وارد شده و از سوی دیگر خارج گردد، خداوند (به احترام او) چهل روز عذاب را از اهل قبور (آن جا) برطرف سازد».(4)

آری! عالم و دانشمند دینی، به مدد علم و فضیلت خود، جوامع بشری را

1- 58. غرر الحکم، ج 1، ص 93، ف 1، ح 2092
2- 59. همان، ص 61، ح 1621 و 1622
3- 60. منیه المرید ص 24
4- 61. ینابیع الحکمه، ج 4، ص 197، ح 23