بر کرانه غدیر صفحه 547

می کنند، تا آنجا که دکتری در شرح دیوان شاعر شیعی مشهور، کلمه «غدیر خم» را «غدا برحم» ضبط می کند (4)، و صدها امثال این …

وقتی کسی بر همه این جریانات واقف می شود و رسالت علم، او را به بازسازی و تصحیح مأمور می دارد، و ایمان به محمد و تاریخ دین محمد، او را نمی هلد که چشم از این همه بپوشد، چنین کسی حق دارد که چونان مدافعی راستین و سنگربانی متعهد و مفسر آفتابی نستوه، این مسائل را بر ملا کند و ملل اسلام و علمای اقوام را بر این امور وقوف بخشد و چون، به تألیفات سایر محققان معاصر رجوع می کنیم و تحقیقات آنان را می خوانیم، می نگریم که هر جا آنان نیز با آراء کسانی که مورد انتقاد «الغدیر» قرار گرفته اند، برخورد کرده اند و درباره آن آراء نظر داده اند. نظر هایی اظهار داشته اند از قبیل نظر صاحب «الغدیر» و این ما را از صحت نظر علامه امینی و صلاحیت او در قضاوت، و عدالت او در نقد و اعتلای سطح نقدهای وی بیشتر آگاه می سازد.

برای نمونه مقایسه شود:

نقد الغدیر (ج 1) بر ابن حزم اندلسی، با نقد عباس محمود العقاد بر وی (فاطمه الزهراء و الفاطمیون/81)

نقد الغدیر (ج 1) بر ابن حزم اندلسی، با نقد دکتر طه حسین بر وی (الکاتب المصری، ج 2، شماره 5، سال 1946).

نقد الغدیر (ج 1 و 8) بر کار تاریخ نویسان اهل سنت، با نقد دکتر عمر فاروق بر همین مورخان (العباسیون الاوائل، ج 1/219).

نقد الغدیر (ج 2) بر دکتر محمد حسین هیکل، با نقد شیخ محمد رضا المظفر بر وی (السقیفه/47).

نقد الغدیر (ج 2) بر احمد زکی صفوت،

با نقد شیخ هادی کاشف الغطا بر وی (مدارک نهج البلاغه و دفع الشبهات عنه/48 به بعد).

نقد الغدیر (ج 2 و 8) بر طبری، با نقد سید عبد الرزاق موسوی مقرم بر وی (الشهید مسلم بن عقیل/97 98). نقد الغدیر (ج 3) بر مؤلفان ملل و نحل، با نقد شیخ محمود شلتوت بر همین مؤلفان (الامام الصادق و المذاهب الاربعه، جزء 6/391 392)