بر کرانه غدیر صفحه 563

و همین گونه شاعران شیعی ایرانی شاعران روشنگر تعهد شناس.

و چون به این همه توجه کنیم، خواهیم دریافت که با این کتاب، اسلام که ماهیت انقلابی داشت و «دین تحرک» بود، دوباره روشنتر شناسانده شد و این تاکنون چنانکه گفتیم یازده جلد «الغدیر» است. این کتاب صاحب رسالت، هنوز مجلداتی دیگر دارد که به زودی انتشار خواهد یافت و از جمله مباحث مجلدات باقیمانده، رسیدگی فنی و عمیق به «صحاح ست»

است و بحث عجیب «مسند المناقب و مرسلها»، و بحث بیدار کننده «حکومه الالفاظ»، و مباحث فراوان دیگر، که چون انتشار یابد، بار دیگر جوامع را در جریان حکومت معصوم و مدینه قرآنی غدیر و فلسفه سیاسی اسلام قرار خواهد داد، و با خواسته های پیامبر اکرم روبرو خواهد ساخت.

پس از بحثی که از آغاز تاکنون کردیم، باید دید این همه معلومات و موضعگیری که در «الغدیر» گرد آمده است، روی هم، یعنی چه. این همه چه معنی می دهد و از آنها چه نتیجه می شود و آیا این همه سند و اطلاع و عرضه و تحلیل و بحث و استناد یعنی چه؟ این همه سند و اطلاع و عرضه و تحلیل و بحث و استناد یعنی:

معاویه بن ابی سفیان نه امام حسن مجتبی آری یزید بن معاویه نه امام حسین آری ولید بن عبد الملک اموی نه امام علی بن الحسین زین العابدین آری هشام بن عبد الملک نه امام محمد باقر آری منصور دوانیقی نه امام جعفر صادق آری هارون الرشید عباسی نه امام موسی بن جعفر علوی آری عبد الله مأمون نه امام علی بن موسی الرضا آری ابراهیم معتصم نه امام محمد التقی آری متوکل عباسی نه امام علی النقی آری معتمد عباسی نه امام حسن عسکری آری عبید الله بن زیاد نه مسلم بن عقیل آری حجاج بن یوسف ثقفی نه سعید بن جبیر تابعی آری القادر عباسی نه شریف رضی آری و … بدین گونه می نگریم که «الغدیر» کتاب زندگی و آفتاب و طلوع و انسانیت است، بلکه باید گفت کتاب همه ی نسلهاست و برای همه نسلها مورد حرمت است و

ارجمندی کار صاحب «الغدیر»، همه محققان و بازسازان و حماسه داران و حق جویان و آزادیخواهان جهان را روشن.

و از این رو به نظر این بنده مناسب است بر کلماتی که در صفحه عنوان «الغدیر» آمده است، یعنی این کلمات:

کتاب دینی، علمی، فنی، تاریخی، ادبی، اخلاقی.

کلمات زیر نیز افزوده شود:

مُبدِءای، انسانی، تقدمی، اصلاحی، عملی، اجتماعی، ایدئولوجیکی، سیاسی، انقلابی.