بر کرانه غدیر صفحه 625

امامت و خلافت علی علیه السلام، هسته اصلی فلسفه سیاسی اسلام است و همه شوون و مصالح اسلام وابسته به آن. از این رو که خود علمای اهل سنت، از علی علیه السلام روایت کرده اند که فرمود:

اصول الاسلام ثلاثه، لاینفع واحد منها دون صاحبه: الصلاه و الزکاه و الموالاه. پایه های اسلام سه چیز است:

نماز خواندن، زکات دادن، به ولایت و حکومت حقه اعتقاد داشتن.

و بسیار روشن است که مقصود از این ولایت، تنها جنبه درونی و معنوی آن نیست، بلکه علاوه بر

آن، منظور این است که مسلمان، هنگامی مسلمان است که نماز بخواند و زکات بدهد و جز خلافت عدل و ولایت امام عادل گردن ننهد و همین است که قوام دین و نشر آیین به آن بسته است، نه حکومت بنی امیه و بنی عباس و امثال آن و همین است که در سایه آن، نوامیس و حدود خدایی اجرا می شود و متروک نمی ماند.

پس جا دارد که از مهمترین مسائلی باشد که خدا از آن بازخواست می کند. چنانکه آلوسی بغدادی عالم بسیار متعصب سنی در تفسیر خود (ج 23/74) در ذیل این آیه ی:

وقفوهم انهم مسؤولون (1)

نگاه داریدشان که مسؤولند

پس از اینکه اقوال علما را درباره مقصود این آیه نقل می کند می گوید:

نزدیکترین این اقوال به صحت، این است که در آن روز، از عقاید و اعمال می پرسند و راس اینها همه، (لااله الاالله)