- مقدمه کنگره 1
- پیشگفتار «مردی از قم» 4
- باریک تر از مو 6
- اشاره 6
- تعریف عرفان 7
- شناخت حق متعال 8
- اسمای الهی 11
- اشاره 18
- اسم اعظم 18
- 1. اسم ذات 19
- 2. حقیقت اسم اعظم 20
- 3. رابطه اسم اعظم با اسم متأثر 25
- 4. ادعیه اسم اعظم 26
- 5. حاملان اسم اعظم 29
- 6 . امکان تعلیم اسم اعظم 32
- 7. خواص و آثار اسم اعظم 34
- 8 . خفای اسم اعظم 35
- 9. تفاضل بین اسمای الهی 36
- 10. تعداد اسم اعظم 38
- حجاب های نورانی و ظلمانی 40
- اشاره 40
- بخش اول: کلیات 41
- مقدمه 41
- فصل اول: تعداد حجاب ها 42
- اصل دوم: اقسام و انواع حجاب ها 46
- مقدمه 46
- بخش دوم: حجاب های ظلمانی 46
- اصل اول: حجاب علم 47
- فصل دوم: حجاب تقیّدات 50
- مقدمه 58
- بخش سوم: حجاب های نورانی 58
- فصل اول: تیمّن به ذکر چند حدیث 60
- فصل دوم: بیان برخی از حجاب های نورانی 63
- فصل چهارم: کشف حجاب 67
- فصل سوم: محجوبان 67
- انسان کامل از دیدگاه امام خمینی رحمه الله 70
- مقصود از انسان 71
- ولایت مطلقه 75
- نشانه ها و اوصاف انسان کامل از دیدگاه امام خمینی رحمه الله 80
- خلافت ظاهری و باطنی 80
- 1 . انسان کامل مخاطب کلام خدا در مرتبه واحدیت 80
- 2 . معجزه 81
- 3 . اسم اعظم 83
- 4 . چهارمین نشانه انسان کامل ندانستن حدّ یقف اوست 85
- 5 . مقام عبودیت 86
- 6 . عقل کل و روح کل 87
- 7 . مقام تدلّی 88
- 8 . مقام قاب قوسین 88
- 10 . ظهور و تجلی حق متعال در انسان کامل 89
- 9 . مقام «اوادنی» یا قلب وسیع 89
- اشاره 92
- باز هم انسان کامل 92
- تعریف انسان کامل 95
- ضرورت وجود انسان کامل 96
- نقش انسان کامل در نظام هستی 100
- ادب دعا 106
- مقدمه 116
- تأویل قرآن از دیدگاه امام خمینی رحمه الله 116
- ضرورت تأویل 116
- تفاوت تفسیر و تأویل 119
- معنای کلام 127
- کلام خدا و کتاب خدا 127
- مقدمه 127
- اشاره 127
- معنای کتاب 130
- معنای کلمه خدا 132
- تفاوت کلام و کتاب 133
- اقسام کلام 134
- مخاطب کلام الهی 135
- اعجاز یا تحدی قرآن 139
- اعجاز قرآن از منظر امام خمینی 139
- اشاره 139
- وجه اعجاز قرآن 141
- آیات اعجاز قرآن در چیست؟ 141
- وجوه اعجاز قرآن 144
- بالاترین و بزرگترین وجه اعجاز قرآن 148
- جامعیت قرآن از معجزات آن است. 150
- مقدمه 154
- نیم نگاهی به استادان و آثار عرفانی امام خمینی رحمه الله 154
- مشایخ عرفانی حضرت امام خمینی رحمه الله 155
- آثار عرفانی امام خمینی رحمه الله 158
- آراء فلسفی امام خمینی رحمه الله 166
- اشاره 166
- راه شناخت حقایق اشیاء 170
- اهتمام به فلسفه اشراق 174
- تعریف فلسفه 176
- موضوع فلسفه 177
- تعریف وجود 178
- خیر بودن وجود 179
- بحث جعل و اصاله الوجود 180
- اشتراک معنوی و تشکیک مراتب وجود 184
- حقایق متباینه 186
- وجود رابط 188
- ثابت و حال 189
- امتناع اعاده معدوم 191
- صرف الشی ء لا یتثنی و لایتکرر 192
- حدوث اسمی 193
- امکان ماهوی و امکان وجودی 193
- کلی طبیعی 195
- حرکت جوهری و تجدد امثال 196
- علم 201
- اراده 202
- تفسیر کراهت 204
- شمول اراده خدا 206
- شرور 207
- عنایه الهیه 208
- بسیط الحقیقه کل الاشیاء 209
- معرفت نفس 210
- تکامل برزخی 211
- زیارت قبور 211
- احیای میراث فلسفی امام خمینی رحمه الله 214
- تعریف اخلاق 232
- اندیشه های اخلاقی _ عرفانی امام خمینی رحمه الله 232
- موضوع اخلاق 234
- حدیث اول از چهل حدیث امام 236
- قصه اِبسال و سلامان 236
- شطح 238
- تفاوت بین علم و معرفت 239
- تفاوت های بین علم و عرفان از نظر امام 241
- تفاوت بین عالم و مهذّب 245
- آشنایی با آثار اخلاقی حضرت امام 245
- جهاد اکبر 245
- رابطه بین علم و تهذیب 246
- توجه به آداب ظاهری دعاها 249
- زدودن اختلاف بین علما 249
- بهشت و جهنم از دیدگاه امام 249
- بهشت و جهنم اخلاق 250
- نکاتی اخلاقی از کتاب چهل حدیث 252
- نشانه های اخلاص از دیدگاه امام 253
- نکاتی عرفانی 254
- معنای قرب به خدا 255
- چند نمونه از فضایل و رذایل از دیدگاه امام 256
- مبنای استواری کتب حدیث 259
- نگرش امام خمینی رحمه الله به چهار کتاب حدیثی 259
- اشاره 259
- برخی کتب حدیث در نگاه امام رحمه الله 261
- الف) صحیفه سجادیّه 261
- و اما اعتبار کتاب «صحیفه سجّادیه» 261
- ب) مصباح الشریعه 265
- ج) کتاب من لایحضره الفقیه 266
- د) بحارالأنوار 268
- معرفی اجمالی کتاب «المکاسب المحرمه»، ج 1 269
- احادیث فقهی در غیر کتاب های حدیثی 275
- آشنایی با کتاب «مناهج الوصول الی علم الاصول» 277
- فهرست منابع 281
تأویل قرآن از دیدگاه امام خمینی رحمه الله
مقدمه
تفسیر قرآن کریم از همان ابتدای نزول مورد توجه مسلمانان بوده و هر کس به اندازه فهم و استعداد خود به شرح و توضیح آیات شریفه اهتمام می ورزید. ولی مسأله تأویل قرآن _ با آنکه مکرر در آیات شریفه بیان شده است _ همیشه با نوعی تردید و شک همراه بوده و دیدگاههای غیرمعتدل درمورد آن اظهار شده است. به همین جهت ما ابتدا ضرورت تأویل و تفاوت آن را با تفسیر بیان کرده و سپس دیدگاههای امام خمینی رحمه الله را در مسأله تأویل قرآن توضیح می دهیم.
ضرورت تأویل
تأویل در لغت پایان و سرانجام چیزی را گویند و در روایات باطن قرآن را تأویل آن دانسته اند. مثلاً در روایات متعددی آمده است که قرآن دارای ظاهر و باطنی است(1) و در روایات دیگر آمده است که: «ظهره تنزیله و بطنه تأویله»(2)؛ باطن قرآن همان تأویل آن است.