دفتر عقل و قلب صفحه 40

حجاب های نورانی و ظلمانی

اشاره

موضوع سیر و سلوک، شناخت فاصله های بین انسان و خدای متعال، و حالات، درجات، منزل ها و مقامات، و تلاش در جهت کم نمودن این فاصله است. برای این حرکت و سلوک معنوی، اولین قدم، عبارت از شناخت موانع و حجاب ها و راه خرق و عبور از آنها است. در اسفار چهارگانه عقلی و عرفانی نیز شناخت حجاب های نورانی و ظلمانی، جایگاهی رفیع دارد؛ و بلکه می توان ادعا کرد که تمام اخلاق و عرفان، یا مقدمه برای رفع حجاب بین انسان و خدا است، یا نتیجه و فرع آن است؛ مخصوصا وقتی توجه شود که در دین، هیچ مطلبی مهم تر از توحید نیست و شناخت حجاب ها و راه رفع و خرق حجب، مقدمه وصول به توحید است(1). بنابراین می توان ادعا کرد که در علوم معنوی، بحثی لازم و ضروری تر از این مسأله وجود ندارد.

یکی از مهم ترین دغدغه های امام خمینی رحمه الله نیز، در طول حیات عارفانه خود، همین مسأله بوده است؛ به طوری که تقریبا در قدیمی ترین آثار مکتوب ایشان _ که به دست ما رسیده است _ مسأله حجاب بودن علوم _ حتی علم عرفان _ تذکر داده شده و انباشتن مفاهیم و اصطلاحات عرفانی، حجاب های ظلمانی دانسته شده و صرف کردن عمر در راه آن ها، موجب هلاکت و خسران و محرومیت ابدی معرفی گشته است(2). حضرت امام در آخرین ماه های عمر خود نیز از «در حجاب بودن»