دفتر عقل و قلب صفحه 42

1- 1 . «صحیفه امام» ج 21، ص 274، اسفند 1367 ش.

2- 2 . «مجمع البحرین» ج 2، ص 34.

بردار حجاب از میان تا یابد راهی به رخ تو چشم بیگانه من

بردار حجاب تا جمالش بینی تا طلعت ذات بی مثالش بین(1)

نجم الدین رازی در تعریف حجاب فرموده:

حجاب عبارت از موانعی است که دیده بنده بدان از جمال حضرت جلّت، محجوب و ممنوع است(2).

مرحوم سید علیخان کبیر نیز فرموده است: حجاب _ و جمع آن حُجب _ به معنای پوشش بوده و اصل آن، جسمی است که مانع بین دو جسم دیگر باشد. و در غیر معنای جسم نیز به کار رفته است؛ مثلاً گاهی گفته می شود: ناتوانی حجابی است بین انسان و رسیدن به مقصود، یا معصیت حجاب بین عبد و پروردگارش می باشد ... و حقیقت حجاب بین انسان و خدا این است که انسان سالک، مقامات و درجاتی دارد که هر کدام _ قبل از رسیدن به خدای متعال _ حجاب او هستند. و چون مقامات انسان بی نهایت است، مراتب حجاب ها نیز بی نهایت است(3).

فصل اول: تعداد حجاب ها

زان که هفتصد پرده دارد نور حق پرده های نور دان چندین طبق(4)

تعداد حجاب ها غیر از بیان «انواع حجاب ها» است در آینده، انواع حجاب ها مورد اشاره قرار خواهد گرفت؛ ولی اکنون به صورت اجمالی و گذرا، تعداد حجاب های بین انسان و خدا را ذکر می کنیم.

درجات بین انسان و خداوند _ که در سیر و سلوک مورد بحث قرار می گیرند _ ممکن است در یک درجه خلاصه شود؛(5) و ممکن است آن ها را یازده درجه