دفتر عقل و قلب صفحه 43

1- 1 . دیوان امام، ص 24.

2- 2 . «مرصاد العباد» ص 310.

3- 3 . «ریاض السالکین» ج 2، ص 29؛ تلخیص الریاض أو تحفه الطالبین، ج 1، ص 142.

4- 4 . «مثنوی معنوی» دفتر دوم، ص 132.

5- 5 . مثل اینکه «بینی و بینک انّی نیاز عنی / فارفع بلطفک انّی من البین»

دانست؛(1) و احتمال رد آن ها را سی و شش درجه به حساب آورد؛(2) و احتمال دارد آن ها را صد(3) و بلکه هزار(4) بلکه بی نهایت دانست(5). و این عددها هیچ تعارض و تهافتی با یکدیگر ندارند؛ زیرا تفاوت به اجمال و تفصیل و کلی و جزئی است.

حجاب های بین انسان و خداوند نیز این گونه است و عدد خاصی ملاک نیست. به عنوان مثال:

الف . چون هر گناه کبیره ای یک حجاب است، پس حجاب های غلیظ ظلمانی بین انسان و خداوند، هفتاد عدد است.

ب . اگر هر شاغل و مانع از حق را در نظر بگیریم، تعداد حجاب ها بی نهایت است.

ج . اگر هر اسمی را یک حجاب بدانیم، هفتاد و دو حجاب بدانیم، هفتاد و دو حجاب وجود دارد که قابل خرق می باشند؛ و یک حجاب دیگر نیز وجود دارد که قابل خرق نیست.

د . اگر هر اسم و صفتی را یک حجاب بدانیم، حجاب ها هزار عدد می باشند.

ه . اگر معصومان علیهم السلام حجاب های حق متعال باشند، به تعداد آنان حجاب های نورانی وجود دارد؛ و اگر هر کدام از فرشتگان را حجاب بدانیم، عدد حجاب ها بی نهایت می باشد.

و . اگر هر کدام از غیب و شهادت، یا ملک و ملکوت، یا نور و ظلمت را یک حجاب بدانیم، تعداد حجاب ها دو عدد است.

از این جا است که دلیل تفاوت روایات روشن می گردد.

حدیث اول: شخصی از امیرالمؤمنین علیه السلام درباره «حُجُب» سؤال نمود، حضرت در