دفتر عقل و قلب صفحه 51

1- 1 . «کیمیای سعادت» ج 1، ص 37.

2- 2 . «جهاد اکبر» ص 212.

امام خمینی رحمه الله معتقد است که اولین چیزی که برای هر طلبه لازم است، تهذیب و اصلاح نفس است. امور بسیاری وجود دارد که انسان را بیچاره می کند و از تهذیب و تحصیل باز می دارد و او را مقیّد می سازد؛ چه بسا برای برخی افراد، ریش و عمامه بزرگ، حجاب شده و او را از تحصیل باز دارد.(1)

صدرالمتألهین برخی از این حجاب ها و راه برطرف کردن کردن آن ها را این گونه بیان کرده است:

در تهذیب نفس، سالک باید با حجاب های درونی به مبارزه برخیزد.

این حجاب ها عبارتند از:

1 . حجاب مال، که را می توان با بخشش مال از میان برد.

2 . حجاب مقام، که آن را می توان با دوری جستن از مناصب دنیوی نابود ساخت. تواضع و دوری از شهرت جویی نیز کمک به از میان بردن حجاب مقام می کند.

3 . حجاب تقلید، که با مجاهده علمی صحیح و دوری از مجادله، قابل اصلاح است.

4 . حجاب معصیت، که با دوری از گناه و توبه قابل درمان است.(2)

وقتی انسان مورد توجه مردم قرار گرفت و مراجعات دینی و دنیوی به او زیاد شد و صدای کفش هایی از پشت سر شنیده شد، در این صورت بیش ترین زمینه حجاب های ظلمانی پدید آمده است. خودبزرگ بینی و برتردانستن خود نسبت به مردم، از حجاب های غلیظ ظلمانی است که انسان را از کمال تحصیل علم و معرفت و تهذیب باز می دارد و در آخرت، او را به هلاکت ابدی وارد می کند:

پرده عُجب غلیظ خودپسندی، مانع شود از آن که انسان بدی های خود را ببیند.(3)

در این جا برخی دیگر از حجاب های ظلمانی را ذکر می کنیم. هر چند آن ها را اصطلاحا تحت عنوان «حجاب تقیّدات» نمی توان قرار داد، ولی مقصود ما از عنوان