دفتر عقل و قلب صفحه 56

1- 1 . «جهاد اکبر یا مبارزه با نفس» ص 244.

2- 2 . همان، ص 245.

بیش تری در او قرار دارد؛ حتی کسی که به مقام فناء و بقاء باللّه رسیده است، تازه ابتدای حرکت در درجاتی است که هرگز به وصف نمی آید. اگر کسی تصور کند که به برخی درجات و کمالات رسیده است و این تصور واهی و خیال باطل، رهزن او شود و او را از حرکت باز دارد، این عدم حرکت و وقوف، حجاب ظلمانی او است؛ همچنان که وقوف با خلق، حجاب از حق است و وقوف با حق، حجاب از خلق.

گاهی توجه به بی حجاب بودن نیز نوعی حجاب و سبب دوری از خداوند است؛ وقتی بی حجابی مشغله قلبی و ذهنی عارف گردد، خود این بی حجابی، نوعی حجاب خواهد بود. به هر حال، تا انسان خود را و یا بی حجابی خود و یا هر چه غیر خدا است را می بیند، گرفتار حجاب است. وقتی بایزید گفت: «یا ربّ امتی أصلُ إلیک؛ خدایا تا کی در آتش هجران تو بسوزم و کی مرا شربت وصال می دهی؟» ندا آمد که هنوز تویی تو همراه تو است؛ اگر می خواهی به ما برسی، «دع نفسک و تعال؛ خود را بر در گذار و در آی».(1)

در برخی احادیث، غفلت نیز و جزو حجاب های ظلمانی شمرده شده و بلکه آن را منشأ سرآغاز سایر حجاب ها ذکر کرده اند:

«الغفله سبب کلّ حجاب».(2)

اگر غفلت، سبب همه حجاب های ظلمانی است، می توان ادعا کرد که یاد خدا و رفع غفلت نیز باعث خرق همه حجاب های ظلمانی است:

«إذا ذکر اللّه ارتفع کلّ حجاب»؛(3)

یعنی هرگاه خداوند یاد شود و حضور قلبی باشد، همه حجاب ها کنار می روند.

در مناجات شعبانیه نیز «حجاب سهو» ذکر شده است،(4) یک معنای حجاب سهو آن است که اشتغال نفس به تدبیر بدن، حجاب آن از صعود آن از صعود به ملکوت