سیری در الغدیر صفحه 116

مردم نامه ای به عثمان نوشتند و از تعدیات وی شکایت کردند ، ولی عثمان به شکایت

آنها توجهی ننمود ، در عوض عبد الله بن ابی سرح یکی از شکایت کنندگان را آنقدر زد تا وی را کشت . ( 23 )

سیاست مالی عثمان

پیامبر ( ص ) بنی شمس وبنی نوفل را سزاوار خمس نمی دانست و حتی هنگامی که عثمان بن عفان وجبیر بن مطعم اندکی از خمس را مطالبه نمودند پیامبر ( ص ) چیزی به آنها نداد . ( 24 ) زمانی که عثمان به حکومت رسید نه تنها خمس را بلکه بیشتر بیت المال را در آباد کردن املاک و خانه های خود به مصرف رسانید و اموال مسلمین را میان بنی امیه و خاندان خودش تقسیم نمود . ( 25 ) اقلام زیر نمونه ای از بذل و بخششهای خلیفه از بیت المال مسلمین است : 1 - عثمان 200 هزار درهم به ابو سفیان بخشید . ( 26 ) 2 - 100 هزار درهم به عموی خود ( حکم بن ابی العاص ) داد ( 27 ) و تمامی صدقات قبیله قضاعه را از آن وی ساخت . ( 28 ) 3 - عثمان خمس غنائم آفریقا را - که بالغ بر 500 هزار دینار بود - ( 29 ) به داماد خود ( مروان بن حکم ) داد . ( 30 ) همچنین هنگامی که دختر خود را به ازدواج مروان در آورد 100

22 - انساب الاشراف ج 5 / 26 .

23 - همان مأخذ .

24 - صحیح بخاری - باب ما من النبی علی الأساری من غیر أن یخمس - ج 5 / 28 ، سنن بیهقی ج 6 / 340 ،

341 ، سنن ابی داود ج 2 / 31 ، مسند احمد بن حنبل ج 4 / 81 ، المحلی ج 7 / 328 ، الاموال ( تألیف بو عبید ) ص 331 ، النزاع والتخاصم ص 34 .

25 - تاریخ یعقوبی ج 2 / 150 .

26 - شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید ج 1 / 67 ط قدیم [ = ج 1 / 199 ط جدید ] .

27 - المعارف ( تألیف ابن قتیبه ) ص 194 ، مرآه الجنان ج 1 / 85 ، محاضرات راغب ج 2 / 212 ، العقد الفرید ج 2 / 265 ، العبر ج 1 / 23 .

28 - انساب الاشراف ج 5 / 28 ، تاریخ یعقوبی ج 2 / 145 .

29 - تاریخ ابی الفدا ج 1 / 169 ، تاریخ طبری ج 5 / 50 ، تاریخ یعقوبی ج 2 / 143 ، البدایه والنهایه ج 7 / 152 .

30 - علاوه بر مآخذ شماره پیشین رجوع بفرمایید به : انساب الاشراف ج 5 / 25 ، 27 ، 28 ، طبقات ابن سعد ج 3 / قسمت اول / 44 ، الامامه والسیاسه ج 1 / 32 ، شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید ج 1 / 67 ط قدیم [ = ج 1 / 199