کتاب علم صفحه 124

مَن أرادَ الحَدیثَ لِمَنفَعَهِ الدُّنیا لَم یَکُن لَهُ فِی الآخِرَهِ نَصیبٌ و مَن أرادَ بِه خَیرَ الآخِرَهِ أعطاهُ اللهُ خَیرَ الدُّنیا و الآخِرَهِ.(1)

کسی که حدیث را برای فایده ی دنیا بخواهد، نصیبی در آخرت برایش نخواهد بود و هر کس برای آخرت دنبال آن برود، خدا خیر دنیا و آخرت را به او عطا فرماید.

خیر دنیا و آخرت با اخلاص نیت در طلب علم حاصل می شود. از پیامبر اکرم (صَلیَّ اللهُ عَلَیه و آله و سَلَم) در فضیلت این اخلاص چنین نقل شده است:

مَن طَلَبَ العِلمَ لِلّهِ لَم یُصِب مِنهُ باباً إلا أزدادَ فی نَفسِهِ ذُلاً و فِی النّاسِ تَواضُعاً و لِلّهِ خَوفاً و فی الدینِ اجتهاداً وَ ذلِکَ الَّذی یَنتَفِعُ بِالعِلمِ فَلیَتَعَلَّمهُ.(2)

هر کس به خاطر خدا دنبال علم برود، به هیچ بابی از آن نمی رسد مگر آن که سبب فزونی خواری او نزد خودش می شود و تواضع او را میان مردم بیشتر می کند و خوف او را از خداوند افزون می سازد و تلاش و کوشش او را در دین افزایش می دهد و او آن کسی است که از علم فایده می برد. پس باید آن را طلب نماید.

ملاحظه می شود که خلوص نیت در طلب علم چه برکاتی را در دنیا و آخرت نصیب انسان می کند. در راس این برکات، ذلت و خواری در نزد خود و تواضع برای مردم است که این خود رأس علم می باشد و سپس خوف از خدا و تلاش بیشتر برای دین که این ها غایت و هدف کسب علم هستند.

نشانه ی اخلاص در طلب علم: رعایت آداب تعلّم

راه عملی حصول اخلاص در طلب علم، علاوخ بر نیت خالصانه ی انسان، رعایت کردن برخی از آداب تعلّم است که امام زین العابدین (علیهِ السَّلام) در رساله ی حقوقیه خود به .