- پیشگفتار 1
- تقدیم به 1
- معرّفی اجمالی ارکان چهارگانه 5
- اشاره 5
- اشاره 5
- رکن اول: عالم (مکشوف له) 6
- رکن دوم: معلوم (مکشوف) 10
- رکن سوم: علم (انکشاف) 11
- رکن چهارم: نور علم (مابه الکشف) 14
- رکن پنجم: عالم (واجد نور علم) 17
- قابل کشف نبودن نور علم 23
- قابل تفسیر نبودن واجدیّت نور علم 27
- نور علم در احادیث اهل بیت (علیهِم السَّلامُ) 30
- قابل تفسیر نبودن انکشاف معلوم 35
- قابل تفسیر نبودن اعمال نور علم 38
- اشاره 40
- علم: خیر دنیا و آخرت 41
- شرافت مطلق علم 42
- شرافت بعضی علوم خاصّ 44
- علم همه ی مردم در چهار چیز 49
- چهار محور اصلی علم 50
- اشاره 53
- دو گونه منبع علم 53
- علم مطبوع 54
- معرفت خداوند: مصداق علم مطبوع 56
- معرفت پیامبر (صَلیَّ اللهُ عَلَیه و آله و سَلَم) و ائمّه (علیهِم السَّلامُ) 57
- تفاوت مصادیق «علم مطبوع» در افراد 58
- رابطه ی علم مطبوع با علم مسموع 62
- اهل بیت (علیهم السلام): معادن علم 66
- معیار علم صحیح: کلام اهل بیت (علیهِم السَّلامُ) 67
- تعلّم؛ فقط از محضر اهل بیت (علیهِم السَّلامُ) 69
- علم؛ فقط در مکتب اهل بیت (علیهِم السَّلامُ) 71
- اشاره 76
- اشاره 76
- شرفیابی عنوان بصری خدمت امام صادق (علیهِ السَّلام) 76
- طلب علم و فهم از خداوند 78
- حقیقت بنده بودن 80
- نشانه های حقیقت بندگی 82
- اولین درجه ی تقوی 85
- نه سفارش به ره جویان 89
- معنای استعمال علم 94
- نتیجه ی عدم تحمل علم 97
- فرار علم از عالم بی عمل 98
- عدم استقرار علم در قلب 100
- سعه ی صدر برای استقرار نور علم 102
- عاقبت اخروی عالم بی عمل 105
- خشیت از خدا؛ نشانه ی علم واقعی 106
- بازداشتن نفس از شهوات همراه با خوف 107
- گریه از خوف و تضرع به پیشگاه الهی 108
- جایگاه بایسته ها و نبایسته ها 110
- تواضع: رأس علم 111
- حب ریاست: آفت علما 114
- بیزاری عالم از حسادت 115
- عقوبت تکبّر عالمان 117
- مدارای عالم 119
- نشانه ی علم: سکوت و حلم 121
- اخلاق پسندیده و ناپسند 122
- اخلاص در طلب علم 123
- اشاره 123
- نشانه ی اخلاص در طلب علم: رعایت آداب تعلّم 124
- زهد در دنیا: نتیجه ی اخلاص در علم 130
- اخلاص در عمل به علم و تعلیم آن 130
- اشاره 132
- آثار و برکات جوع 132
- غذا خوردن به خاطر شهوت 134
- اثر لقمه ی حلال در علم 134
- جایگاه بی بدیل حجت حی خدا در علم 137
فصل سوم: شرافت و قداست علم
اشاره
در فصل گذشته بعضی تعابیری را که از پیامبر(صَلیَّ اللهُ عَلَیه و آله و سَلَم) و عترت پاک ایشان (علیهِم السَّلامُ) درباره ی نور علم نقل شده ملاحظه نمودیم. نور هدایت، حیات دل ها، نور خداوند، خیر دنیا و آخرت، همگی بیانگر عظمت و شرافت نور علم از دیدگاه معصومین (علیهِم السَّلامُ) است. در این فصل نمونه هایی دیگر از فرمایش های اهل بیت (علیهِم السَّلامُ) را در این خصوص می آوریم تا شرافت و قداست این مخلوق عظیم الهی را بیشتر بشناسیم.
امیرمؤمنان (علیهِ السَّلام) از نور علم این گونه یاد کرده اند:
اَلعِلمُ أفضَلُ شَرَفٍ.(1)
علم برترین شرافت است.
لا شَرَفَ کَالعِلمِ.(2)
هیچ شرافتی هم چون علم نیست.
أشرَفُ الشَّرَفِ العِلمُ.(3)
شریف ترین شرافت علم است.
کَفی بِالعِلمِ شَرَفاً أَنَّهُ یَدَّعیهِ مَن لا یُحسِنُهُ و یَفرَحُِ بِهِ إذا نُسِبَ إلَیهِ و کَفی .
1- غرر الحکم/42، ح48.
2- بحارالأنوار/1/179، ح63 به نقل از روضه الواعظین.
3- غررالحکم/42، ح50.