کتاب علم صفحه 67

از همین امام بزرگوار تعبیر دیگری در توصیف اهل بیت (علیهِم السَّلامُ) نقل شده است:

هَم مَصابیحُ الظُّلَمِ و یَنابیعُ الحِکَمِ و مَعادِنُ العِلم.(1)

ایشان چراغ های تاریکی ها و سرچشمه های حکمت و معادن علم هستند.

تعبیر سرچشمه و معدن به روشنی دلالت می کند بر این که علم و حکمت از اهل بیت (علیهِم السَّلامُ) می جوشد. آن ها اصل و ریشه ی علم هستند. لذا مصباح (یعنی چراغ) و روشنایی بخش هستند. از توضیحات گذشته روشن شد که نور علم مسموع از معرفت ایشان نشأت می گیرد و سخنان آن ها نور است. ما حتّی معتقدیم که نور علم به طور کلی ازنور وجود ایشان می باشد و خود این مطلب از احادیث معتبر اثبات می شود که البته توضیح این مطلب از موضوع بحث این کتاب خارج است.

معیار علم صحیح: کلام اهل بیت (علیهِم السَّلامُ)

حضرت امام باقر (علیهِ السَّلام) به دو نفری که در جست و جوی علم بودند، فرمودند:

شَرِّقا و غَرِّبا فَلا تَجِدانِ عَلماً صَحیحاً إلا شَیئاً خَرَجَ مِن عِندِنا أهلَ البَیت.(2)

به شرق و غرب بروید، قسم به خدا علم صحیحی نمی یابید مگر آن چه از نزد ما اهل بیت (علیهِم السَّلامُ) خارج شده باشد.

اهل بیت (علیهِم السَّلامُ) که برگزیدگان معصوم الهی هستند، معیار و میزان صحت علم می باشند. تنها با مراجعه به ایشان می توان به عدم اشتباه در یک علم مطمئن شد. پس هر آن چه را که از ناحیه ی غیر اهل بیت (علیهِم السَّلامُ) به دست می آید، باید با علوم منقول از ایشان تطبیق داد تا به صحت آن اطمینان حاصل کرد.

امام باقر (علیهِ السَّلام) شبیه همین فرمایش، سخن دیگری دارند: .