حج 30 صفحه 2

می‌شود. دیدن این صحنه‌ها در طواف، سعی، عرفات، مشعر و منا، شگفتی هر بیننده‌ای را برمی‌انگیزد و هر کسی حکمت خداوند سبحان را در تشریع مناسک حج به خوبی در می‌یابد؛ فریضه‌ای که پیروان مذاهب گوناگون را از گوشه و کنار جهان بر محور کعبه؛ یعنی کانون توحید و یکتاپرستی گرد می‌آورد و خود نماد وحدت امت اسلامی به شمار می‌رود و مشکلات مسلمانان در پرتو آن حلّ و فصل می‌شود.

این عبادت با سیاست نیز آمیخته است تا مسلمانان در جبهه و صف واحد، به اعلام برائت از مشرکان بپردازند و با پیروی از سیاستی یکسان به انگیزه حفظ منافع و مصالح مسلمانان بیندیشند و در پرتو این اجتماع عظیم، توان و بزرگی مسلمانان را به دشمنان خدا و اسلام بنمایانند. دولت‌مردان و سیاست‌مداران مسلمان نیز از این گنج پایان‌ناپذیر الهی و انسانی برای پیش‌بُرد هدف‌های متعالی اسلام و نمایش شکوه و عظمت اسلام بهره می‌گیرند. مسلمانان با گرد آمدن در سرزمین وحی از تجربه‌های یکدیگر در زمینه‌های گوناگون در راه رشد و پیش‌رفت سرزمین‌های اسلامی بهره می‌برند و از این‌رو، حج فریضه‌ای جامع به شمار می‌آید.

آنچه در پی می‌آید، نمودی است از برگزاری حج که جامعیت این فریضه سیاسی، عبادی را ترسیم می‌نماید. حج سی‌ام که به انگیزه تبیین برنامه‌ریزی‌ها و کارهای مرتبط با آیین حج 1430 قمری (1388 خورشیدی)، سامان یافته است، کارهای آموزشی، پژوهشی، فرهنگی، عبادی، سیاسی و اجرایی بعثه جمهوری اسلامی ایران را پیش از آغاز آن موسم تا پس از بازگشت حاجیان بیت الله الحرام به ایران گزارش می‌کند. گفتنی است این کتاب بر اساس موضوعات گزارش شده، از این رو، ترتّب زمانی در آن مراعات نشده است و چه بسا رویدادی پس از حج انجام گرفته اما به خاطر تجمیع موضوعی در جای خود قرار گرفته است و افزون بر این، به دیگر رویدادهای هم‌سو با حج‌گزاری ایرانیان در آن هنگامه بزرگ می‌پردازد. امید است که رشحه‌ای از دستاوردهای همیشه جوشان آن را بازگو نماید.