فرهنگ نامه زیارت صفحه 10

به معنای خاک است. به قبر و مزار هم تربت گفته می‌شود. رفتن سر خاک، یعنی حضور در کنار قبور

ص: 22

اموات برای دعا و فاتحه خوانی. «بر سر تربت ما چون گذری، همّت خواه». مورد رایج و معروف تربت، خاک قبر سیدالشهدا (ع) یا خاک کربلاست که فضیلت بسیار دارد و سجده بر تربت و ذکر خدا با تسبیح تربت که یادآور آن شهید مظلوم است مستحب می‌باشد. به برداشتن کام نوزاد با تربت سیدالشهدا در آغاز ولادت تأکید شده و از ویژگی‌های تربت امام حسین شفابخشی آن به اذن خداوند است که در روایات آمده است.

تَشرُّف‌

ص: 23

به شرافت رسیدن و مقام یافتن. در اصطلاح، به رفتن به حرم‌های مقدّس و اماکن زیارتی یا توفیق دیدار اولیای خدا و انسان‌های بزرگ نیز تشرّف گفته می‌شود، چون چنین دیدارها و زیارت‌هایی به انسان شرافت و ارزش می‌دهد. شرفیابی هم گفته می‌شود. کسی که به زیارت خانه خدا یا عتبات برود، می‌گوید: مشرّف شدم، یا شرفیاب گشتم.

تلّ زینبیّه‌

در حادثه عاشورا، بلندی و تپه‌ای میان خیمه‌های امام حسین (ع) و میدان نبرد وجود داشته و حضرت زینب (س) گاهی برای اطلاع از اوضاع میدان و حال برادرش به بالای آن می‌رفته است. آن تپه به «تلّ زینبیّه» مشهور است و امروز به صورت یک ساختمان، نزدیکی حرم سیدالشهدا (ع) است و زوّار به زیارت آن می‌روند و با آن حادثه تجدید خاطره می‌کنند.

توسّل‌

وسیله و واسطه آوردن، پیامبر و اهل بیت را نزد خداوند، شفیع و واسطه قرار دادن جهت استجابت دعاها و آمرزش گناهان. توسّل به اهل بیت مورد سفارش پیشوایان دینی است و در قرآن کریم هم آمده است که گنهکاران اگر به پیامبر خدا توسّل