- آداب الحرمین 1
- پیشگفتار 1
- آستانبوسی 2
- آستان 2
- آداب زیارت 2
- احرام 3
- اذن دخول 3
- استطاعت 3
- امام الحرمین 4
- اعتاب مقدّسه 4
- التماس دعا 4
- امامباره 4
- امامزاده 5
- اوقات زیارتی 5
- اوقاف 5
- بالای سر و پایین پا 6
- ایوان 6
- باب 6
- بانی 7
- بست 7
- بُقعه 7
- بست نشینی 7
- بقیع 8
- بینالحرمین 8
- بیت 8
- تبرّک 9
- پابوسی 9
- پنجره فولاد 9
- تُربت 9
- تلّ زینبیّه 10
- تَشرُّف 10
- توسّل 10
- جنّة البقیع 11
- جارالله 11
- تولیت 11
- چاووش خوانی 12
- حاجّ، حاجی 12
- جمکران 12
- حائر 12
- حجّ و عمره 13
- حَرَم 13
- حملهدار 14
- حرم الرّسول 14
- حرمین شریفین 14
- حرمُ الله 14
- خادم افتخاری 15
- خُدّام 15
- خادم الحرمین 15
- خانه خدا 15
- دخیل 16
- خطبه خوانی 16
- دار 16
- خیمهگاه 16
- رَواق 17
- روضه منوّره 17
- درگاه 17
- زائر 18
- زائر سرا 18
- زَوّار 18
- زُوّار 18
- زیارت 19
- زُوّارکَش 19
- زیارت از دور 19
- زیارت اربعین 19
- زیارت اموات 20
- زیارت امینالله 20
- زیارت خاصّه، زیارت مخصوص 21
- زیارت خائفانه 21
- زیارت جامعه کبیره 21
- زیارت پیاده 21
- زیارت رجبیّه 22
- زیارت عاشورا 22
- زیارتْ قبول 22
- زیارتگاه 23
- زیارت مُطلقه 23
- زیارت مأثور 23
- زیارت کربلا 23
- زیارتنامه 24
- زیارت نیابی 24
- زیارت ناحیه مقدّسه 24
- زیارت وداع 25
- زیارت وارث 25
- زیارت واجب و مستحبّ 25
- زینبیّه 26
- سامرّا 26
- سَدَنه 26
- ستون 26
- سقّاخانه 27
- سلام 27
- شام 27
- شفاخانه 27
- ضریح 28
- طلبیدن 28
- صحن 28
- شمع گردانی 28
- عَتَبهبوسی 29
- عتبات عالیات 29
- غبار روبی 29
- عهد 29
- قافله 30
- غسل زیارت 30
- فرّاش 30
- کاروان 31
- قُبّه 31
- قبله 31
- قصد اقامت 31
- کربلا 32
- کعبه 32
- کِشیک 32
- کاظمین 32
- کرامات 32
- گلدسته 33
- کفشداری 33
- کلیددار 33
- گنبد 33
- مُجاوِر 34
- مدینه منوّره 34
- مزار شهدا 34
- مزار 34
- مرقد 34
- مشاهد مشرّفه 35
- مَزور 35
- مسجدالحرام 35
- مُشبّک 35
- مَقام 36
- مَضجَع 36
- مَشهد 36
- مُعتَمِر 36
- مقبره 36
- مکّه 37
- میقات 37
- مناره 37
- منبر 37
- نایبالتّولیه 38
- نجف اشرف 38
- نقّاره خانه 38
- نایب الزّیاره 38
- نایب 38
- وقف 39
- نماز زیارت 39
- وادیالسّلام 39
خادم افتخاری
ص: 31
به کسانی که در حرمهای مقدّس خدمت میکنند و به نظم و نظافت و کفشداری و غبارروبی و امور خدماتی و فرهنگی مشغولاند، خادم گفته میشود. خادمان یا رسمیاند که استخدام میشوند و به عنوان کارمند حرم حقوق میگیرند، یا افتخاریاند که با داشتن شغل و کار دیگر، ایام خاصّی را به صورت افتخاری به خدمتگزاری در حرم میپردازند. بسیاری از بزرگان و علما و شخصیتهای مشهور، برای کسب این فیض، نام خود را به عنوان «خادم افتخاری» ثبت میکنند و مواقع مخصوصی در حرم به زائران خدمت میکنند.
خادم الحرمین
به کسی که عهدهدار تولیت و سرپرستی مکه و مدینه که دو حرم مقدّساند باشد و به زائران آن خدمت کند، خادم الحرمین گفته میشود. در سالهای اخیر، پادشاهان سعودی در عربستان، این لقب را در مورد خود به کار میبرند.
خانه خدا
به کعبه که در مکّه است و قبلهگاه مسلمانان به شمار میرود، «بیتالله الحرام» و خانه خدا گفته میشود. همه مساجد، خانه خداست، از جمله مسجدالحرام که شرافت بیشتری دارد و حجاج به
ص: 32
زیارت آن میروند.