- آداب الحرمین 1
- پیشگفتار 1
- آستانبوسی 2
- آستان 2
- آداب زیارت 2
- استطاعت 3
- احرام 3
- اذن دخول 3
- اعتاب مقدّسه 4
- التماس دعا 4
- امامباره 4
- امام الحرمین 4
- اوقات زیارتی 5
- اوقاف 5
- امامزاده 5
- بالای سر و پایین پا 6
- ایوان 6
- باب 6
- بُقعه 7
- بست 7
- بانی 7
- بست نشینی 7
- بقیع 8
- بینالحرمین 8
- بیت 8
- تبرّک 9
- تُربت 9
- پابوسی 9
- پنجره فولاد 9
- توسّل 10
- تلّ زینبیّه 10
- تَشرُّف 10
- جنّة البقیع 11
- جارالله 11
- تولیت 11
- حاجّ، حاجی 12
- چاووش خوانی 12
- جمکران 12
- حائر 12
- حجّ و عمره 13
- حَرَم 13
- حرمین شریفین 14
- حملهدار 14
- حرم الرّسول 14
- حرمُ الله 14
- خادم افتخاری 15
- خُدّام 15
- خادم الحرمین 15
- خانه خدا 15
- دخیل 16
- دار 16
- خطبه خوانی 16
- خیمهگاه 16
- رَواق 17
- روضه منوّره 17
- درگاه 17
- زائر 18
- زائر سرا 18
- زَوّار 18
- زُوّار 18
- زیارت 19
- زیارت اربعین 19
- زُوّارکَش 19
- زیارت از دور 19
- زیارت امینالله 20
- زیارت اموات 20
- زیارت خاصّه، زیارت مخصوص 21
- زیارت خائفانه 21
- زیارت جامعه کبیره 21
- زیارت پیاده 21
- زیارت عاشورا 22
- زیارتْ قبول 22
- زیارت رجبیّه 22
- زیارتگاه 23
- زیارت کربلا 23
- زیارت مُطلقه 23
- زیارت مأثور 23
- زیارتنامه 24
- زیارت نیابی 24
- زیارت ناحیه مقدّسه 24
- زیارت وداع 25
- زیارت وارث 25
- زیارت واجب و مستحبّ 25
- زینبیّه 26
- سَدَنه 26
- سامرّا 26
- ستون 26
- سلام 27
- شام 27
- سقّاخانه 27
- شفاخانه 27
- شمع گردانی 28
- طلبیدن 28
- ضریح 28
- صحن 28
- عتبات عالیات 29
- غبار روبی 29
- عَتَبهبوسی 29
- عهد 29
- فرّاش 30
- غسل زیارت 30
- قافله 30
- قبله 31
- قصد اقامت 31
- قُبّه 31
- کاروان 31
- کرامات 32
- کاظمین 32
- کربلا 32
- کعبه 32
- کِشیک 32
- کلیددار 33
- گنبد 33
- کفشداری 33
- گلدسته 33
- مرقد 34
- مدینه منوّره 34
- مزار شهدا 34
- مزار 34
- مُجاوِر 34
- مُشبّک 35
- مسجدالحرام 35
- مشاهد مشرّفه 35
- مَزور 35
- مقبره 36
- مَشهد 36
- مُعتَمِر 36
- مَقام 36
- مَضجَع 36
- میقات 37
- مناره 37
- منبر 37
- مکّه 37
- نایب 38
- نایب الزّیاره 38
- نجف اشرف 38
- نایبالتّولیه 38
- نقّاره خانه 38
- وقف 39
- وادیالسّلام 39
- نماز زیارت 39
سقّاخانه
جایی که به افراد، آب داده میشود. برای سیراب کردن عزاداران در قدیم مکانهایی اختصاص مییافت که هیئتهای عزاداری و مردم عادی در ایاّم عاشورا و روزهای گرم، از آن آب خنک بنوشند. سنگابخانه نیز محلّی بوده که ظرفهای بزرگ مخصوص نوشیدن آب سرد در ایام عزاداری در آن قرار داده میشد. سقاخانه و سنگابخانه معمولًا سقف و سایهبان داشت و چون کاری نیک و خداپسندانه بود، مورد تقدیس مردم قرار میگرفت و سقاخانه محلّ
ص: 47
نذر و نیاز و دعا و حاجت خواهی میشد. در صحن قدیم حرم امام رضا (ع) سقاخانه اسماعیل طلایی وجود دارد.
سلام
به معنای درود و تحیّت است و از نامهای خداست. در هر زیارت، زائر به امام یا امامزاده سلام میدهد. آغاز بسیاری از زیارتنامهها «السلام علیک» است. در قرآن هم به برخی از پیامبران و بندگان شایسته از طرف خدا سلام گفته شده است. سلام زائر، نشانه همبستگی او با پیشوا و شهید و شخصیّتی است که به زیارتش رفته و نوعی اعلام موضع است. در زیارتنامهها، سلام و درود به نیکان و لعنت و برائت از ظالمان به
وفور دیده میشود و این اشاره به تولّی و تبرّی دارد.
شام
نام قبلی سوریه فعلی. شام درگذشته به منطقه وسیعتری گفته میشده که شامل لبنان، اردن و بخشی از فلسطین هم میشده و به آن «شامات» میگفتند. پایتخت برخی از خلفای اموی دمشق بود. اسرای اهلبیت: را پس از حادثه کربلا، به کوفه و شام بردند. شام، سرزمینی باستانی است و اماکن زیارتی و سیاحتی فراوان دارد. زائران قبر حضرت زینب و حضرت رقیه به شام میروند. قبرستان بابالصغیر که محلّ دفن عدهای از شهدا، از جمله سرهای مطهّر شهدای کربلاست و قبر عبدالله بن جعفر و بلال حبشی و مسجد جامع اموی و مساجد و مدارس و بناهای قدیمی بسیاری در آنجاست.