- سخن ناشر 1
- اشاره 7
- واژه فلسفه 8
- واژه سوفیست 8
- اشاره 8
- 1. فلسفه به معنای شناخت 10
- اشاره 10
- 2. فلسفه به معنای هدف غایت حکمت 10
- تعریف اصطلاحی فلسفه 10
- تعریف فلسفه 12
- موضوع فلسفه 15
- اشاره 15
- روش فلسفه 16
- غایت و فوائد فلسفه 18
- فوائد فلسفه 18
- مبادی فلسفه 19
- مابعدالطبیعه( متافیزیک) 21
- اشاره 24
- تاریخچه و زمینه پیدایش فلسفه 24
- تاریخچه فلسفه اسلامی 25
- تاریخ فلسفه 25
- اهمیت تاریخ فلسفه 25
- مباحثی در باب فلسفه اسلامی 26
- رابطه فلسفه با سایر علوم 30
- کمکهای فلسفه به علوم 30
- اشاره 30
- 1. اثبات موضوعات علوم 31
- 2. اثبات اصول موضوعه 31
- اشاره 32
- کمک های علوم به فلسفه 32
- کمک فلسفه به عرفان 32
- 2. تهیه زمینه های جدید برای تحلیل های فلسفی 32
- 1. اثبات مقدمه برخی از براهین 32
- کمکهای عرفان به فلسفه 33
- رابطه کلام و فلسفه 33
- اشاره 37
- اشاره 38
- روش فلسفه مشاء 39
- 1. ابویوسف یعقوب کندی 40
- اشاره 40
- بنیان گذار مکتب فلسفی مشاء 40
- 2. ابو نصر فارابی 43
- 3. ابن سینا 44
- 3. فلسفه مشاء در مغرب زمین 45
- 1. مرحله تأسیس 45
- دوره ها و مراحل فلسفه مشاء 45
- 2. مرحله افول 45
- اشاره 45
- اشاره 48
- تعریف و روش فلسفه اشراق 48
- تاریخچه و زمینه پیدایش فلسفه اشراق 50
- بنیان گذار مکتب فلسفی اشراق 50
- 1. فلسفه مشاء 51
- منابع فلسفه اشراق 51
- اشاره 51
- 4. عرفان اسلامی 52
- 2. فلسفه ایران باستان 52
- 3. فلسفه یونان 52
- نسبت فلسفه اشراق با افلاطون 53
- 1. اصالت ماهیت و اعتباری بودن وجود 55
- اصول و مبانی فلسفه اشراق 55
- الف) نورالانوار 56
- اشاره 56
- 2. نور و ظلمت 56
- 4. اقسام نور جوهری 56
- 3. تقسیم نور به جوهر و عرض 56
- ج )نفوس یا انوار اسفهبدیه 57
- ب) عقول یا انوار قاهره 57
- 5. صور معلقه و اشباح مجرده 58
- 6. بساطت جسم 59
- روش کلامی 61
- اشاره 61
- فواید علم کلام 62
- مهم ترین مشرب های عمده کلامی 64
- اشاره 68
- عرفان در لغت واصطلاح 68
- موضوع عرفان 70
- هدف عرفان 71
- اشاره 71
- روش عرفان 71
- دوره های تاریخی تصوف و عرفان 71
- 2. اشتراک 73
- 1. تفاوت 73
- اشاره 76
- اشاره 77
- منابع حکمت متعالیه 77
- 3. عرفان 78
- 2. علم کلام 78
- 4. فلسفه های پیشین 79
- صدرالمتالهین و آرای پیشینیان 79
- 1. الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه الاربعه 80
- اشاره 80
- مهم ترین کتاب های ملاصدرا 80
- 2. کتاب الشواهد الربوبیه 81
- 3. کتاب مفاتیح الغیب 81
- اشاره 84
- اشاره 85
- مسائل هستی 85
- مسائل ویژه هستی 86
- احکام وجود و ماهیت 90
- واژه وجود 90
- اشاره 90
- بدیهی بودن مفهوم وجود( هستی) 91
- ماهیت 91
- دلیل بدیهی بودن مفهوم وجود 93
- زیادت وجود بر ماهیت در ذهن 93
- دلایل فیلسوفان بر زیادت وجود بر ماهیت 94
- اصالت وجود یا اصالت ماهیت 97
- اشاره 97
- نگاهی به تاریخچه مسئله 100
- دلایل اصالت وجود(مهم ترین دلیل) 102
- تقریر برهان اصالت وجود 103
- تقریر برهان اصالت ماهیت 103
- دلایل اصالت ماهیت (مهم ترین دلیل) 103
- اشاره 106
- تاریخچه بحث وجود ذهنی 106
- ایرادها و پاسخ ها درباره وجود ذهنی 107
- اشکال سوم 109
- اشاره 111
- دلایل عقلی و نقلی متکلمان 112
- 1. دلیل عقلی 112
- پاسخ فلاسفه اسلامی 113
- 2. دلیل نقلی 113
- ثابت و متغیّر 114
- نظرات گوناگون در ثابت و متغیّر 114
- اشاره 114
- 2. نظریه آتمیسم 115
- 3. نظریه ارسطو 115
- 4. نظریه ملاّ صدرا 116
- 5. نظریه هراکلیت (هرقلیطوس) 117
- اشاره 119
- علیت 119
- اهمیت قانون علیت 119
- اشاره 119
- منشاء انتزاع مفهوم علّیت 120
- اشاره 120
- 2. قانون علیت پایه و اساس دانش بشر 120
- 2. نظریه فطری (عقل محض) 121
- 3. نظریه حکمای مسلمان 122
- تعریف علّیت 122
- تحلیل علّیّت 123
- مناط وملاک نیازمندی معلول به علّت چیست ؟ 124
- اشاره 124
- 1. نظریه حسّی (مادّی) 124
- 2. نظریه حدوث زمانی 125
- 3. نظریه ماهوی 126
- 4. نظریه فقر وجودی (امکان فقری) 127
- سنخیّت علّی و معلولی 129
- اقسام علّت 130
- 1. نظریه مادّه گرایان 133
- تعریف 133
- اشاره 133
- اشاره 133
- 3. نظریه فیلسوفان مسلمان 134
- 2. نظریه متکلّمان مسلمان 134
- 4. نظریه ملاّ صدرا 134
- 1. راه ارسطویی یا «برهان حرکت» 135
- اشاره 135
- راه های فلسفی در اثبات واجب الوجود 135
- اثبات فلسفی واجب الوجود 135
- 3. راه صدرایی یا «برهان صدّیقین» 136
- 2. راه سینوی یا «برهان امکان و وجوب» 136
- 1. معیار احکام و صفات واجب الوجود 138
- 2. کیفیت صفات واجب 138
- احکام واجب الوجود 138
- 3. راه های شناخت صفات ثبوتی واجب الوجود 140
10 . احکام وجود
اشاره
اهداف درس
انتظار می رود در پایان این درس دانش پژوه:
1) کاربردهای وجود را بداند.
2) با اصطلاح ماهیت آشنا باشد.
3) با دیدگاه فلاسفه در مورد بدیهی بودن وجود آشنا باشد.
4) دلیل بدیهی بئدن وجود را بداند.
5) معنایی زیادت وجود بر ماهیت را بداند.
6) دلیل زیادت وجود بر ماهیت را بداند.
احکام وجود و ماهیت
واژه وجود
واژه وجود یا معادل ان در فلسفه در سه کاربرد استعمال می شود:
1. گاهی واژه «وجود» به صورت معنای حرفی به کار می رود که رابط میان قضایا بوده و در فارسی «است» تعبیر می شود.
2. و گاهی به صورت معنای مصدری به کار می رود که در بردارنده نسبت به فاعل است و مرادف آن در فارسی لفظ «بودن» می باشد.
3. و گاهی به صورت اسم مصدری به کار می رود که مرادف آن در فارسی لفظ «هستی» است. آنچه مورد بحث ما در این جا می باشد همین معنای سوم است.