عقل و ایمان از دیدگاه ابن رشد، صدرالمتالهین شیرازی و ایمانوئل کانت صفحه 120

فلسفه، حقیقی است، با آن چه از نظر علوم الهی، حقیقی است، ارتباطی ندارد... و برای موضوعات جداگانه، حقایق جداگانه ای وجود دارد». (1)

عقل از دید ابن رشد

فیلسوف قرطبه برای عقل اهمیت فراوان قائل شده و معتقد است آن چه سرانجام موجب عظمت و شکوه بشر می شود جز عقل و خرد، چیز دیگری نیست. گفتار و کردار انسان در پرتو عقل او معنا پیدا می کند و از اعتبار و ارزش ویژه برخوردار می گردد؛ تا جایی که می توان گفت حتی پیکر ظاهری انسان نیز به واسطه عقل و خرد او یک جسم ممتاز و مشخص شناخته می شود و یک سلسله آثار و احکام ویژه نیز بر آن مترتب است.

عظمت و شکوهی که ابن رشد برای عقل قائل شده موجب می شود که او برای فلسفه اهمیت فراوان در نظر گیرد و آن را بالاترین مقام و مرتبه رشد بشر به شمار آورد. او چون بالاترین مقام و مرتبه سیر و سلوک انسان را فلسفه می داند روی این مسئله نیز تأکید می کند که کمتر کسی می تواند به اوج اندیشه های فلسفی دست پیدا کند. در نظر او فیلسوف، تنها کسی است که می تواند به درک حقیقت دین نائل گردد. به همین جهت هرگز نباید، یک فیلسوف را ملزم و مجبور کرد که در یکی از راه های شناخته شده کلامی قدم گذارد و اصول مسلم آن را بپذیرد. در نظر ابن رشد، اشتغال به فلسفه یک تفنّن نیست که اشخاص برای نوعی سرگرمی و خرسند ساختن حسّ کنجکاوی خود به آن بپردازند، بلکه دل