عقل و ایمان از دیدگاه ابن رشد، صدرالمتالهین شیرازی و ایمانوئل کانت صفحه 171

1. ایمان تنها اقرار و تصدیق زبانی است.

2. ایمان علاوه بر تصدیق زبانی همراه با پذیرش قلبی است (البته بدون علم یقینی حصولی یا شهودی)

3. ایمان همان علم تصدیق یقینی است (یعنی یقین بالمعنی الاخص) و این همان ایمان حقیقی است. (1)

صدرالدین شیرازی در تفسیر آیه (آمَنَ الرَّسُولُ بِما أُنزِلَ إِلَیهِ مِن رَبِّهِ وَ ...) 2 هم تصریح می کند که ایمان به خدا، ملائک، کتاب های آسمانی و پیامبران الهی با شناخت این امور به دست می آید. هم چنین با استناد به برخی آیات دیگر از قرآن کریم می گوید که ایمان، نوری عقلی است که به وسیله آن نفس از قوه به فعل درمی آید و این نور همان است که فیلسوفان به آن عقل بالفعل می گویند. نفس به سبب ممارست بر علوم عقلی یقینی به عقل قدسی تبدیل می شود و این همان مرحله ایمان است. (2)

البته از این جمله درمی آید که ایشان ایمان را تصدیقی می دانند که به آن چه پیامبر آورده - از آن جهت که پیامبر آورده - تعلق گیرد و یکی از تفاوت های تصدیق ایمان را با تصدیق منطقی همین می دانند. تصدیق منطقی، مطلق است و تصدیق ایمانی، خاص و مقید به آن چیزی است که پیامبر آورده است.

بر اساس این دیدگاه، ایمان عبارت است از سیر نفس انسان در مراحل کمال نظری. عمل به واجبات و ترک محرمات که سیر نفس