- زندگانی ملّا عبدالله یزدی 1
- مقدّمه حجهالاسلام علی قنبریان 1
- حواشی بر حاشیه ملّا عبدالله 3
- ترجمه حاشیّهِ ملّا عبدالله 4
- نسخه شناسی 7
- اشاره 21
- القسم الاوّل:فی المنطق 22
- المقصد الاول:التّصورات 22
- اشاره 22
- المقصد الثانی:التّصدیقات 24
- اشاره 28
- خطبه کتاب 30
- شناخت کتاب و علل تألیفش 36
- شناخت منطق و بیان احتیاج به آن 41
- تنبیه 46
- موضوع منطق 50
- اشاره 54
- مفرد و مرکّب 63
- تقسیمات مفرد و مرکّب 66
- اشاره 73
- فصل اوّل:مفهوم کلّی و جزئی 73
- نسب اربع 76
- کلّیّات خمس 84
- جنس 85
- نوع 87
- فصل 91
- خاصّه 93
- عرض عام 94
- خاتمه در مفهوم کلّی 97
- فصل دوم:معرّف 99
- اشاره 104
- تقسیم قضیّه حملیّه به اعتبار موضوع 109
- محصورات اربع 110
- اقسام حملیّه 110
- موجّهات:بسائط و مرکّبات 113
- معدوله و محصّله 113
- فصل اوّل:قضیّه شرطیّه متّصله و منفصله 129
- فصل دوّم:تناقض 136
- اشاره 142
- فصل سوّم:عکس مستوی 142
- عکس به اعتبار جهت 144
- فصل چهارم:عکس نقیض 150
- اشاره 160
- اقسام قیاس 162
- قیاس استثنائیّ و بیان اجزائش 162
- قیاس اقترانیّ و بیان اقسام و اجزائش 163
- اشکال اربعه 164
- فصل ششم:قیاس شرطی 192
- فصل هفتم:قیاس استثنائی 193
- فصل هشتم:استقراء 196
- اشاره 196
- تمثیل 197
- فصل نهم:صناعات خمس 198
- اشاره 202
- رؤوس ثمانیه 207
- نسخه ها 217
تعریف قضیّه و حصر آن در حملیّه و شرطیّه
(المقصد الثانی:التصدیقات،القضیه قول یحتمل الصدق و الکذب)،چون مصنف فارغ شد از مبحث تصورات،شروع کرد در مبحث تصدیقات،و چون در تصدیقات بحث میکنند از حجّت،و قضایا چون اجزاء حجّت اند،از این جهت اول قضایاء را مقدم داشت.
قضیه:قولی است،یعنی مرکبی است،که احتمال صدق و کذب داشته باشد،و مرکب بر دو قسم است:
مرکب ملفوظ و مرکب معقول؛مرکب ملفوظ مثل لفظ زید قائم؛و مرکب معقول مثل معنی زید و قائم و نسبت حُکمیّت[میان آن دو].
و همچنین قضیه،ملفوظه و معقوله نیز میباشد،و تعریف بر هردو صادق است،و قول احتمال هردو را دارد؛و صدق:مطابقت خبر است با واقع،و کذب:عدم مطابقت خبر است با واقع.
و بر تعریف قضیه اعتراض کرده اند که:مشتمل است بر دور،به واسطه آنکه در تعریف قضیه،صدق و کذب اخذ کرده است و در تعریف صدق و کذب خبر اخذ کرده است،که[آن]مرادف قضیه است،پس دانستن قضیه موقوف باشد بر دانستن صدق و کذب،و دانستن صدق و کذب موقوف باشد بر دانستن قضیه[و این تعریف نادرست است]؟
-جواب گفته اند که:ما دو صدق و کذب داریم: