- زندگانی ملّا عبدالله یزدی 1
- مقدّمه حجهالاسلام علی قنبریان 1
- حواشی بر حاشیه ملّا عبدالله 3
- ترجمه حاشیّهِ ملّا عبدالله 4
- نسخه شناسی 7
- اشاره 21
- القسم الاوّل:فی المنطق 22
- المقصد الاول:التّصورات 22
- اشاره 22
- المقصد الثانی:التّصدیقات 24
- اشاره 28
- خطبه کتاب 30
- شناخت کتاب و علل تألیفش 36
- شناخت منطق و بیان احتیاج به آن 41
- تنبیه 46
- موضوع منطق 50
- اشاره 54
- مفرد و مرکّب 63
- تقسیمات مفرد و مرکّب 66
- فصل اوّل:مفهوم کلّی و جزئی 73
- اشاره 73
- نسب اربع 76
- کلّیّات خمس 84
- جنس 85
- نوع 87
- فصل 91
- خاصّه 93
- عرض عام 94
- خاتمه در مفهوم کلّی 97
- فصل دوم:معرّف 99
- اشاره 104
- تقسیم قضیّه حملیّه به اعتبار موضوع 109
- محصورات اربع 110
- اقسام حملیّه 110
- موجّهات:بسائط و مرکّبات 113
- معدوله و محصّله 113
- فصل اوّل:قضیّه شرطیّه متّصله و منفصله 129
- فصل دوّم:تناقض 136
- اشاره 142
- فصل سوّم:عکس مستوی 142
- عکس به اعتبار جهت 144
- فصل چهارم:عکس نقیض 150
- اشاره 160
- اقسام قیاس 162
- قیاس استثنائیّ و بیان اجزائش 162
- قیاس اقترانیّ و بیان اقسام و اجزائش 163
- اشکال اربعه 164
- فصل ششم:قیاس شرطی 192
- فصل هفتم:قیاس استثنائی 193
- فصل هشتم:استقراء 196
- اشاره 196
- تمثیل 197
- فصل نهم:صناعات خمس 198
- اشاره 202
- رؤوس ثمانیه 207
- نسخه ها 217
داشته باشد تناقض[درست]نیست مثل:کل انسان کاتب بالضروره و بعض الانسان لیس بکاتب بالضروره،که هردو کاذب اند؛و:کل انسان کاتب بالامکان و بعض الانسان لیس بکاتب بالامکان،که هردو صادق اند.
(و الاتحاد فیما عداها)یعنی:شرط است در تحقق تناقض،اتحاد در ما سواء این امور ثلثه؛و قوم ضبط کرده اند این اتحاد را در ضمن اتحاد هشت چیز (1):اتحاد در موضوع و در محمول و در زمان و در مکان و در کل و جزء و در شرط و در قوت و فعل و در اضافه؛اما اتحاد در موضوع[چرا]؟
زیرا که اگر موضوع متحد نباشد تناقض[درست]نیست،مثل:زید قائم و عمرو لیس بقائم؛و اما اتحاد در محمول[چرا؟]،به واسطه آنکه اگر اتحاد در محمول نباشد تناقض[درست]نیست،مثل:زید قائم و زید لیس بقاعد؛و اما اتحاد در زمان[چرا؟]،زیرا که اگر[این اتحاد]نباشد،تناقض[درست]نیست،مثل:زید قائم فی اللیل و زید لیس بقائم فی النهار؛و اما اتحاد در مکان[چرا؟]،زیرا که اگر نباشد تناقض[درست]نیست،مثل:زید قائم فی السوق و زید لیس بقائم فی البیت؛و اما اتحاد در جزء و کل[چرا؟]،زیرا که اگر نباشد تناقض[درست]نیست،مثل:الزنجی (2)اسود،أی بعضه و الزنجی لیس باسود أی کلّه؛و اما اتحاد در شرط[چرا؟]،زیرا که اگر نباشد،تناقض[درست]نیست،مثل:العالم مضیء بشرط وجود النهار و العالم لیس بمضیء بشرط عدم النهار؛و اما اتحاد در قوت و فعل[چرا؟]،زیرا که اگر نباشد،تناقض[درست]نیست،مثل:زید کاتب بالقوه و زید لیس بکاتب بالفعل؛و اما اتحاد در اضافه[چرا؟]،زیرا که اگر نباشد،تناقض[درست]نیست،مثل:زید اب ای لعمرو و زید لیس باَب ای لبکر.
(و النقیض للضروریه الممکنه العامه)یعنی:نقیض ضروریه موجبه،ممکنه عامه سالبه است،و نقیض ضروریه سالبه،ممکنه عامه موجبه است؛اما اینکه[چرا]
1- 1) .در تناقض هشت وحدت شرط دان-وحدت موضوع و محمول و مکان وحدت شرط و اضافه،جزء و کلّ-قوه و فعل است در آخر زمان (محسن غرویان،آموزش منطق،ص105-106)
2- 2) .منظور،مار زنگی است.