فراتر از عرفان : خداشناسی فلسفی و عرفانی از نگاه وحی و عرفان صفحه 468

یعلمه إلّا هو، من ذلک یکون البداء، وعلماً علّمه ملائکته و رسله، فالعلماء من أهل بیت نبیّه یعلمونه...

لقد أخبرنی أبی عن آبائه أنّ رسول الله؟صل؟ قال: إنّ الله عزّ وجلّ أوحی إلی نبیّ من أنبیائه أن أخبر فلان الملک أنّی متوفیه إلی کذا و کذا، فأتاه ذلک النبیّ فأخبره، فدعا الله الملک وهو علی سریره حتی سقط من السریر، فقال: یا ربّ، أجّلنی حتی یشبّ طفلی وأقضی عمری، فأوحی الله عزّ وجلّ إلی ذلک النبیّ أن ائت فلان الملک فاعلمه أنّی أنسیت فی أجله وزدت فی عمره خمس عشره سنه، فقال ذلک النبیّ: یا ربّ، إنّک تعلم أنّی لم أکذب قطّ، فأوحی الله عزّ وجلّ إلیه: إنّما أنت عبد مأمور فأبلغه ذلک، <لا یُسْئَلُ عَمَّا یَفْعَلُ>.

ثمّ التفت إلی سلیمان فقال: أحسبک ضاهیت الیهود فی هذا الباب، قال: أعوذ بالله من ذلک، وما قالت الیهود؟ قال: قالت: <یَدُ اللَّهِ مَغْلُولَه> یعنون: أنّ الله قد فرغ من الأمر فلیس یحدث شیئاً، فقال الله عزّ وجلّ: <غُلَّتْ أَیْدیهِمْ وَ لُعِنُوا بِما قالُوا>، ولقد سمعت قوماً سألوا أبی موسی بن جعفر؟عهما؟ عن البداء، فقال: وما ینکر الناس من البداء، وأن یقف الله قوماً یرجیهم لأمره؟!

... قال سلیمان للمأمون... لا أنکر بعد یومی هذا البداء ولا أکذّب به إن شاء الله (1).

سلیمان، در مورد بدا چه چیزی را انکار می کنی؟ و حال اینکه خداوند متعال می فرماید:

"آیا انسان متذکر نمی شود ما از پیش او را بیافریدیم در حالی که هیچ نبود". و می فرماید: "اوست که به آفرینش ابتدا نموده است سپس آن را اعاده می فرماید". و می گوید: "آفریننده و بنا نهنده آسمان ها و زمین". و می گوید: "آنچه بخواهد در خلق بیفزاید". و می فرماید: "ابتداء نمود خلق انسان را از گل". و می گوید: "و گروهی دیگر وانهاده شده اند برای امر خداوند، یا عذابشان می کند و یا اینکه ایشان را می آمرزد"...

سلیمان گفت: آیا در این باب روایتی هم از پدران خویش دارید؟

1- . توحید، 444_443.