- اشاره 1
- مقدمه 1
- بخش اول: شناخت بهترین 1
- معنای کمال، و شناخت برترین لذت و سرور 2
- تجلی اوج هدایت در رساترین کلام 4
- چرا اراده و اختیار؟! 6
- چرا عبادت و بندگی؟! 10
- چرا عبادت و بندگی؟! 11
- دنیا برتر است یا بهشت؟ 15
- چرا رنج و بلا و گرفتاری؟! 28
- اشاره 31
- بخش دوم: پاسخ گوی مهربان 31
- نگرانی و تشویش چرا؟! 38
- اشاره 47
- بخش سوم: کدام مهربان تر است و حکیم تر؟ 47
- عافیت بخواه نه بلا 57
- تو همانی که می خواهم! 59
- این گونه حل می شود 60
- راه را گم نکنیم 65
- بندگی شیاطین و انجام امور شگفت 66
- وقتی امام معصوم را کنار می زنند 70
- بخش چهارم: چرا همه را یکسان نیافریدند 73
- اشاره 73
- لطف است نه عدل 74
- روز قیامت معلوم خواهد شد 77
- عمل ناقص و ثواب کامل 80
- اشاره 85
- 1 . با اینکه معلوم بود چه خواهم کرد چرا مرا آفریدند؟ 85
- 3 . چرا مرا به سجود بر آدم امر کردند؟ 88
- 4 . چرا مرا لعنت کرده، از بهشت راندند؟ 88
- 5 . چرا مرا به بهشت راه دادند؟! 90
- 6 . چرا مرا بر فرزندان آدم مسلط کردند؟! 91
- 7 . چرا وقتی که مهلت خواستم مهلتم دادند؟! 92
- بخش ششم: آخرت نه دنیا 94
هر گاه گرفتاری به شما روی آورد، پس به واسطه ما از خداوند کمک بجویید و مراد از سخن خداوند متعال که می فرماید: "خداوند را نام هایی نیکو است، پس او را به آن نام ها بخوانید" همین می باشد.
آیا چه مانعی دارد هنگامی که برای برآورده شدن حاجت خود هر دری را می زنیم، لااقل برای امتحان هم که شده از همه جا روی برتابیم و به راستی به دامان جود و عطای الهی درآویزیم؟!
آنان که در بارگاه غیر تو بار انداختند نومید شدند، و آنان که به غیر تو پرداختند خسران نمودند، و آنان که غیر تو را قصد کردند هیچ شدند، و هر جستجوگر نوالی به خشک زار برخورد مگر آن کس که از فضل تو طلبید. آستان تو برای اهل رغبت باز، و جود و بخشش تو برای خواهندگان ارزانی، و فریادرسی تو به فریادخواهان نزدیک است. امیدواران به تو نومید نگردند، و سائلان تو از عطایت محروم نباشند، و عذرخواهان بارگاهت به عذاب تو بدبخت نگردند. خوان نعمت و احسانت برای معصیت کاران گسترده، و پرده پوشی و بردباریت دشمنانت را زیر پر دارد، سیره و روش تو نیکویی و احسان با بدکاران، و سنت پیوسته تو مدارای با اهل تجاوز است، تا بدانجا که صبر و گذشت تو ایشان را از بازگشت به غفلت انداخته، و فرصت دادن تو آنان را از دست برداشتن از زشتی ها غافل کرده است.(1)
منزهی تو ای مهربان که چه قدر مهربانی! و ای رئوف که چه قدر با لطف و محبتی! و ای حکیم که چه قدر دانایی! منزهی تو ای پادشاه که چه قدر قدرت مندی! و ای بزرگوار که چه قدر بخشنده ای! و ای بلندمرتبه که چه قدر والایی!... دست به نیکی ها گشودی، هدایت تنها از جانب توست، و هر کس برای دین یا دنیا به طلب و جست و جوی تو برخاست تو را یافت.(2)
خداوند متعال می فرماید:
«فلولا إذ جائهم بأسنا تضرعوا ولکن قست قلوبهم».(3)
پس چرا آن گاه که خشم ما را دیدند به تضرع در بارگاه ما برنیامدند؟! آری که دلهایشان سخت و سنگ شد.
و می فرماید:
«وإذا سألک عبادی عنی فإنی قریب أجیب دعوه الداع إذا دعان».(4)
و چون بندگانم درباره من پرسند، پس من نزدیکم و دعای دعا کننده را هر گاه که مرا بخواند اجابت می کنم.
امام باقر علیه السلام می فرمایند:
واللّه لا یلح عبد مؤمن علی اللّه فی حاجه إلا قضاها له.(5)
1- . خاب الوافدون علی غیرک، وخسر المتعرضون إلا لک، وضاع الملمون إلا بک، وأجدب المنتجعون إلا من انتجع فضلک. بابک مفتوح للراغبین، وجودک مباح للسائلین، وإغاثتک قریبه من المستغیثین، لا یخیب منک الآملون، ولا ییأس من عطائک المتعرضون، ولا یشقی بنقمتک المستغفرون. رزقک مبسوط لمن عصاک، وحلمک معترض لمن ناواک، عادتک الإحسان إلی المسیئین، وسنتک الإبقاء علی المعتدین، حتی لقد غرتهم أناتک عن الرجوع، وصدهم إمهالک عن النزوع. (صحیفه سجادیه، دعای 46).
2- . سبحانک من لطیف ما ألطفک، ورئوف ما أرأفک، وحکیم ما أعرفک. سبحانک من ملیک ما أمنعک، وجواد ما أوسعک، ورفیع ما أرفعک... بسطت بالخیرات یدک، وعرفت الهدایه من عندک، فمن التمسک لدین أو دنیا وجدک. (صحیفه سجادیه، دعای 47).
3- . انعام، 43.
4- . بقره، 186
5- . کافی، 2 / 475؛ فلاح السائل، 42؛ بحارالانوار، 90 / 374