- اشاره 1
- مقدمه 1
- بخش اول: شناخت بهترین 1
- معنای کمال، و شناخت برترین لذت و سرور 2
- تجلی اوج هدایت در رساترین کلام 4
- چرا اراده و اختیار؟! 6
- چرا عبادت و بندگی؟! 10
- چرا عبادت و بندگی؟! 11
- دنیا برتر است یا بهشت؟ 15
- چرا رنج و بلا و گرفتاری؟! 28
- اشاره 31
- بخش دوم: پاسخ گوی مهربان 31
- نگرانی و تشویش چرا؟! 38
- اشاره 47
- بخش سوم: کدام مهربان تر است و حکیم تر؟ 47
- عافیت بخواه نه بلا 57
- تو همانی که می خواهم! 59
- این گونه حل می شود 60
- راه را گم نکنیم 65
- بندگی شیاطین و انجام امور شگفت 66
- وقتی امام معصوم را کنار می زنند 70
- بخش چهارم: چرا همه را یکسان نیافریدند 73
- اشاره 73
- لطف است نه عدل 74
- روز قیامت معلوم خواهد شد 77
- عمل ناقص و ثواب کامل 80
- اشاره 85
- 1 . با اینکه معلوم بود چه خواهم کرد چرا مرا آفریدند؟ 85
- 3 . چرا مرا به سجود بر آدم امر کردند؟ 88
- 4 . چرا مرا لعنت کرده، از بهشت راندند؟ 88
- 5 . چرا مرا به بهشت راه دادند؟! 90
- 6 . چرا مرا بر فرزندان آدم مسلط کردند؟! 91
- 7 . چرا وقتی که مهلت خواستم مهلتم دادند؟! 92
- بخش ششم: آخرت نه دنیا 94
به خدا سوگند هیچ مؤمنی در باره حاجت خود بر خداوند اصرار و الحاح نمی کند مگر این که خداوند حاجت او را برمی آورد.
... به امام باقر علیه السلام گفتم: آیا رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم درباره این دانه سیاه فرموده اند که آن شفای هر دردی باشد جز مرگ؟ فرمودند : آری. پس ادامه دادند: آیا تو را آگاه نکنم به چیزی که از همه دردها حتی از مرگ هم شفا باشد؟ گفتم: چرا، فرمودند: دعا.(1)
و امام صادق علیه السلام می فرمایند:
همانا دعا، قضا را پس از این که قطعی شده باشد برمی گرداند، پس زیاد دعا کن که آن کلید هر رحمت، و کامیابی در هر حاجت و نیازمندی است. به آن چه نزد خداوند است جز با دعا نمی توان رسید، هیچ دری زیاد کوبیده نشود مگر اینکه به زودی بر کوبنده گشوده گردد.(2)
و می فرمایند:
من تخوف بلاء یصیبه فیقوم فیه بالدعاء لم یره اللّه ذلک البلاء أبدا.(3)
هر کس از گرفتار شدن به بلایی بترسد و در مورد آن به دعا پردازد، خداوند هرگز آن بلا را به او نرساند.
مرحوم سید بن طاووس قدس سره بعد از نقل این روایت می فرمایند:
فوائدی را که این اخبار در باره دعا می گوید ما به تفضل و احسان خداوند جل جلاله به طور عیان و آشکار بر خود یافته ایم، پس هر کس به راستی این گفتار حسن ظن دارد، در حقیقت آن چه بیان داشتم تردید نداشته باشد.(4)
امام صادق علیه السلام می فرمایند:
هیچ بنده ای دست خود را به سوی خداوند عزیز جبار نگشود مگر این که خداوند عزوجل شرم می کند که آن را خالی برگرداند تا این که از فضل و رحمت او آن را چیزی حاصل شود.(5)
سپس حضرت می فرمایند:
1- . ... قلت لأبی جعفر علیه السلام : قال رسول اللّه صلی الله علیه وآله وسلم : فی هذه الحبه السوداء منها شفاء من کل داء إلا السام، فقال: نعم، ثم قال: ألا أخبرک بما فیه شفاء من کل داء حتی السام، قلت: بلی، قال الدعاء. (فلاح السائل، 28؛ بحارالانوار، 59 / 228).
2- . إن الدعا یرد القضاء المبرم بعد ما أبرم إبراما، فأکثر من الدعاء فإنه مفتاح کل رحمه ونجاح کل حاجه، ولا ینال ما عند اللّه إلا بالدعاء، فإنه لیس من باب یکثر قرعه إلا وأوشک أن یفتح لصاحبه. (فلاح السائل، 29؛ بحارالانوار، 59 / 228).
3- . فلاح السائل، 29؛ بحارالانوار، 90 / 297.
4- . کل ما تضمنته هذه الأخبار من فوائد الدعاء وجدناه علی العیان مما تفضل اللّه جل جلاله به علینا من إنعامه وإحسانه، فمن کان یحسن ظنه فی صدق المقال فلا یشک فی ما ذکرناه من حقیقه هذه الحال. (فلاح السائل، 29).
5- . ما أبرز عبد یده إلی اللّه العزیز الجبار إلا استحیی اللّه عز وجل أن یردها صفرا حتی یحصل فیها من فضل رحمته. (کافی، 2 / 471؛ مکارم الاخلاق، 269؛ بحارالانوار، 90 / 323).