- اشاره 1
- مقدمه 1
- بخش اول: شناخت بهترین 1
- معنای کمال، و شناخت برترین لذت و سرور 2
- تجلی اوج هدایت در رساترین کلام 4
- چرا اراده و اختیار؟! 6
- چرا عبادت و بندگی؟! 10
- چرا عبادت و بندگی؟! 11
- دنیا برتر است یا بهشت؟ 15
- چرا رنج و بلا و گرفتاری؟! 28
- بخش دوم: پاسخ گوی مهربان 31
- اشاره 31
- نگرانی و تشویش چرا؟! 38
- اشاره 47
- بخش سوم: کدام مهربان تر است و حکیم تر؟ 47
- عافیت بخواه نه بلا 57
- تو همانی که می خواهم! 59
- این گونه حل می شود 60
- راه را گم نکنیم 65
- بندگی شیاطین و انجام امور شگفت 66
- وقتی امام معصوم را کنار می زنند 70
- بخش چهارم: چرا همه را یکسان نیافریدند 73
- اشاره 73
- لطف است نه عدل 74
- روز قیامت معلوم خواهد شد 77
- عمل ناقص و ثواب کامل 80
- اشاره 85
- 1 . با اینکه معلوم بود چه خواهم کرد چرا مرا آفریدند؟ 85
- 3 . چرا مرا به سجود بر آدم امر کردند؟ 88
- 4 . چرا مرا لعنت کرده، از بهشت راندند؟ 88
- 5 . چرا مرا به بهشت راه دادند؟! 90
- 6 . چرا مرا بر فرزندان آدم مسلط کردند؟! 91
- 7 . چرا وقتی که مهلت خواستم مهلتم دادند؟! 92
- بخش ششم: آخرت نه دنیا 94
و گذشتی است که هرگز انجام آن بر تو لازم نیست. پس چه کسی از تو بزرگوارتر است ای خدای من، و چه کسی شقی تر و بدبخت تر از آن کس است که با این همه لطف تو به هلاکت افتد؟! هیچ کس.(1)
پس تو آن منزه و مهربانی هستی که جز به احسان و نیکویی وصف نگردی، و کریم تر از آنی که جز از عدل تو خوفی باشد و ترس جور و ستم تو بر عصیان گران در دل افتد، و هرگز هراس این نیست که از ثواب و پاداش کسی که در راه رضای تو کوشیده است غفلت نمایی.(2)
روز قیامت معلوم خواهد شد
تا هنگامی که میزان حساب و جزا و پاداش بر پا نشده است و احوال مردمان پس از مرگ و قیامت ظاهر نگشته است، مقایسه بین عطایایی که از طرف خداوند متعال نسبت به بندگان صورت پذیرفته است درست نیست، بلکه چه بسا در هنگام ظاهر شدن ثواب ها و پاداش ها، احوال اهل بلا و گرفتاری مورد غبطه دیگران قرار بگیرد. و معلوم شود به کسی که به خیال ما بیش تر داده اند در حقیقت کمتر عطا کرده بوده اند.
خداوند متعال می فرماید:
«ولاجر الاخره خیر للذین آمنوا وکانوا یتقون».(3)
و پاداش آخرت برای کسانی که ایمان آورده و اهل تقوی باشند نیکوتر است.
و می فرماید:
«ولاجر الاخره أکبر لو کانوا یعلمون».(4)
و اجر و پاداش آخرت بزرگ تر است اگر می دانستند.
و می فرماید:
«والباقیات الصالحات خیر عند ربک ثوابا وخیر أملا».(5)
و کارهای نیکوی پاینده و جاودانی نزد پروردگارت ثوابی برتر و آرزویی بهترند.
و می فرماید:
«ما عندکم ینفد وما عند اللّه باق».(6)
1- . هذا _ یا إلهی _ حال من أطاعک وسبیل من تعبد لک، فأما العاصی أمرک والمواقع نهیک فلم تعاجله نقمتک لکی یستبدل بحاله فی معصیتک حال الإنابه إلی طاعتک، ولقد کان یستحق فی أول ما هم بعصیانک کل ما أعددت لجمیع خلقک من عقوبتک، فجمیع ما أخرت عنه من العذاب، وابطأت به علیه من سطوات النقمه والعقاب ترک من حقک ورضی بدون واجبک، فمن أکرم منک یا إلهی ومن أشقی ممن هلک علیک، لا من. (صحیفه سجادیه، 162، دعای 37).
2- . فتبارکت أن توصف إلا بالإحسان، وکرمت أن یخاف منک إلا العدل، لا یخشی جورک علی من عصاک، ولا یخاف إغفالک ثواب من أرضاک. (صحیفه سجادیه، دعای 37).
3- . یوسف، 57.
4- . نحل، 41.
5- . کهف، 46.
6- . نحل، 99.