- اشاره 1
- مقدمه 1
- بخش اول: شناخت بهترین 1
- معنای کمال، و شناخت برترین لذت و سرور 2
- تجلی اوج هدایت در رساترین کلام 4
- چرا اراده و اختیار؟! 6
- چرا عبادت و بندگی؟! 10
- چرا عبادت و بندگی؟! 11
- دنیا برتر است یا بهشت؟ 15
- چرا رنج و بلا و گرفتاری؟! 28
- بخش دوم: پاسخ گوی مهربان 31
- اشاره 31
- نگرانی و تشویش چرا؟! 38
- اشاره 47
- بخش سوم: کدام مهربان تر است و حکیم تر؟ 47
- عافیت بخواه نه بلا 57
- تو همانی که می خواهم! 59
- این گونه حل می شود 60
- راه را گم نکنیم 65
- بندگی شیاطین و انجام امور شگفت 66
- وقتی امام معصوم را کنار می زنند 70
- بخش چهارم: چرا همه را یکسان نیافریدند 73
- اشاره 73
- لطف است نه عدل 74
- روز قیامت معلوم خواهد شد 77
- عمل ناقص و ثواب کامل 80
- اشاره 85
- 1 . با اینکه معلوم بود چه خواهم کرد چرا مرا آفریدند؟ 85
- 3 . چرا مرا به سجود بر آدم امر کردند؟ 88
- 4 . چرا مرا لعنت کرده، از بهشت راندند؟ 88
- 5 . چرا مرا به بهشت راه دادند؟! 90
- 6 . چرا مرا بر فرزندان آدم مسلط کردند؟! 91
- 7 . چرا وقتی که مهلت خواستم مهلتم دادند؟! 92
- بخش ششم: آخرت نه دنیا 94
آن چه نزد شماست تمام می شود، و آن چه نزد خداست پاینده است.
و می فرماید:
«فلا تعلم نفس ما أخفی لهم من قره أعین جزاء بما کانوا یعملون».(1)
کسی نداند که خداوند به پاداش اعمال ایشان چه چیزهایی را برایشان ذخیره داشته که روشنی بخش دیده ها می باشد.
رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم می فرمایند:
هنگامی که دیوان های اعمال ظاهر شده و موازین نصب گردند برای اهل بلا میزانی بر پا نشود و دیوانی ظاهر نگردد، سپس این آیه را تلاوت فرمودند: "همانا صابران اجر خود را بی حساب خواهند یافت".(2)
امیرالمؤمنین علیه السلام می فرمایند:
الغنی والفقر بعد العرض علی اللّه سبحانه.(3)
فقر و غنا پس از حضور در پیشگاه خداوند سبحان معلوم خواهد شد.
امام باقر علیه السلام می فرمایند:
لو یعلم المؤمن ما له من الاجر فی المصائب لتمنی أنه قرض بالمقاریض.(4)
اگر مؤمن می دانست که در مقابل مصائب و گرفتاری ها چه پاداش هایی داشت آرزو می کرد که با قیچی ها تکه تکه می شد.
امام صادق علیه السلام می فرمایند:
به هر کس در این دنیا چیزهایی فراوان عطا شود و داخل بهشت گردد، لذت و بهره اش در آن جا کم تر خواهد بود.(5)
زندیقی در ضمن سؤالات خود به امام صادق علیه السلام عرض کرد:
چرا بعضی از فرزندان آدم برتر وبعضی پایین ترند؟! حضرت فرمودند: برتری آن راست که مطیع باشد، و پستی در عصیان و نافرمانی است. گفت: پس بین آن ها وجود برتر و پایین تر ندارد؟ فرمودند: برتری تنها بر اساس تقوی است. گفت: آیا می گویید که فرزندان آدم در اصل همگی مساوی بوده و جز بر اساس تقوی برتری و تفاوت ندارند؟! فرمودند: آری، أصل همه خاک، پدر آدم، مادر حوا است، و خداوند واحدی ایشان را آفریده و همه بنده او هستند. خداوند عز وجل گروهی از فرزندان آدم را برگزیده و ولادت و ابدان ایشان را پاک قرار داده، و در ارحام محفوظشان داشته، و انبیا و رسل را از ایشان قرار داده است. ایشان پاکیزه ترین فروع آدمند. و این کار را نه به این جهت کرده است که ایشان حقی بر خداوند داشته باشند، بلکه خداوند وقتی که ایشان را آفرید دانست که آن ها اطاعت و عبادت او خواهند کرد و شرک نخواهند ورزید،
1- . سجده، 17.
2- . إذا نشرت الدواوین ونصبت الموازین، لم ینصب لأهل البلاء میزان، ولم ینشر لهم دیوان، ثم تلا هذه الآیه: «إنما یوفی الصابرون أجرهم بغیر حساب». (نور الثقلین، 4 / 481؛ بحارالانوار، 67 / 101؛ مشکاه الانوار، 300).
3- . نهج البلاغه، حکمت 452؛ بحارالانوار، 72 / 53.
4- . کافی، باب شده ابتلاء المؤمن؛ بحارالانوار، 64 / 240.
5- . من أعطی فی هذه الدنیا شیئا کثیرا ثم دخل الجنه کان أقل لحظّه فیها. (تمحیص، 50؛ بحارالانوار، 69 / 67).