تاملی در نظریه اصالت وجود و وحدت وجود صفحه 104

و متنوع توضیح دهند و هیچ گونه بیان مخالف با آن _ روایات تباین _ از ایشان صادر نشود که قهرا چنین مشی و مرامی نسبت به یک مسأله اعتقادی حاکی از این است که آن مسأله اساس معارف عقایدی است و جایی برای هر گونه تردید و اتهام به کفر و سپس کتمان آن را باقی نمی گذارد .

چنانکه ائمه علیهم السلام به لحاظ اینکه قیاس سبب انحراف و وقوع در خلاف واقع می شود آن را با بیانات عدیده و اکیده مردود دانسته اند .

با توجّه به مطالب مذکوره روشن می شود که ادّعای انسداد باب علم وجدانی در معارف اعتقادی صحیح نمی باشد زیرا در مطالب مهم اعتقادی مانند تباین بین خالق تعالی و مخلوق ادلّه عقلیّه بیّنه و روایات متواتره افاده علم و یقین می کنند .

و اگر در علم اصول سخن از انسداد باب علم در روایات فقهی است هیچ گاه این بحث ربطی به این سنخ مطالب مهمّ عقایدی مثل تباین بین خالق تعالی و مخلوق ندارد و انسداد باب علم در معارف اعتقادی دعوایی بی اساس می باشد .

شبهۀ هفتم : ادّعای قطع به نتائج فلسفی و عرفانی

فلاسفه و صوفیه ادّعای قطع به نتائج فلسفی و عرفانی می نمایند و از جانبی بنابر نظر مشهور اصولیین حجیّت قطع ذاتی و غیر قابل ردع است بنابراین نمی توان آنان را از آرائشان منع نمود .

جواب : قطع یک حالت نفسانی است که برای قاطع حاصل می شود که او خود را مصیب به واقع می داند ولی این حالت هیچگاه به معنای این نیست که واقع هم مکشوف شده است زیرا چه بسیار قطع هایی که جهل مرکب می باشند پس قطع تلازمی با کشف واقع ندارد .

بله این حالت نفسانی اگر چه همیشه مطابق با واقع نیست لکن معذِّر و منجّز است یعنی اگر مطابق با واقع باشد سبب تنجیز می گردد و اگر مخالف با واقع باشد موجب عذر انسان می شود .