تاملی در نظریه اصالت وجود و وحدت وجود صفحه 110

فداک أمرنی بعض موالیک أن أسالک عن مسأله ، قال : ومن هو ؟ قلت : الحسن بن سهل قال : وفی أیّ شیء المسأله ؟ قلت : فی التوحید ، قال : وأیّ شیء من التوحید ؟ قال : یسألک عن اللّه جسم أو لا جسم ؟ فقال لی : انّ للناس فی التوحید ثلاثه مذاهب : اثبات بتشبیه ، و مذهب النفی ، ومذهب اثبات بلا تشبیه . فمذهب الاثبات بتشبیه لا یجوز ، ومذهب النفی لا یجوز ، والطریق فی المذهب الثالث اثبات بلا تشبیه .(1)

2 _ عن أبی عبداللّه علیه السلام قال : فاعلم _ رحمک اللّه _ انّ المذهب الصحیح فی التوحید ما نزل به القرآن من صفات اللّه جلّ وعزّ ، فانفِ عن اللّه تعالی البطلان والتشبیه ، فلا نفی ولا تشبیه ، هو اللّه الثابت الموجود ، تعالی اللّه عما یصفون ، ولا تعدوا القرآن فتضلّوا بعد البیان .(2)

3 _ عن الحسین بن سعید : سئل أبوجعفر الثانی علیه السلام : یجوز أن یقال للّه أنّه شیء ؟ قال : نعم یخرجه من الحدین : حدّ التعطیل وحدّ التشبیه .(3)

4 _ روایتی از جناب عبدالعظیم حسنی وارد شده که عقائدش را به امام هادی علیه السلام عرضه نمود که قسمتی از آن را ذکر می نمائیم :

انّ اللّه تبارک وتعالی واحد لیس کمثله شیء خارج عن الحدّین : حدّ الأبطال وحدّ التشبیه .(4)

دستۀ دوّم

طائفه ای از روایات به لسان موجبه کلیه ، دلالت بر عدم سنخیت و مشابهت بین خالق تعالی و مخلوق می کند این گونه روایات جریان احکام و خواصّ و معانی

1- البحار : 3 ، 304 ، التوحید : 101 .
2- الکافی : 1 ، 100 .
3- الکافی : 1 ، 82 .
4- التوحید : 81 .