تاملی در نظریه اصالت وجود و وحدت وجود صفحه 115

دستۀ پنجم

طائفه ای از روایات بر اثبات حق تعالی بدون تشبیه دلالت می کنند یعنی خداوند متعال را دارای واقعیت امّا بدون شباهت با مخلوقات معرّفی می کند .

1 _ عن الإمام الرضا علیه السلام : انّه شیء لا کالأشیاء .(1)

2 _ عن أبی عبداللّه علیه السلام : شیء بخلاف الأشیاء أرجع بقولی إلی اثبات معنی وانّه شیء بحقیقه الشیئیه غیر انّه لا جسم ولا صوره ولا یحسّ ولا یجسّ ولا یدرک بالحواس الخمس .(2)

3 _ عن أبی الحسن علیه السلام : أنّه شیء بخلاف الأشیاء .(3)

4 _ عن النبی صلی الله علیه و آله حیث خاطبه اللّه سبحانه لیله المعراج : یا أحمد أنا شیء لا کالأشیاء لا أقاس بالناس .(4)

روایات مذکور دلالت بر عدم مسانخت و مشابهت حق تعالی در جمیع جهات با مخلوقات می کند ، و این امر از اطلاق و عدم تقیید « الأشیاء » به جهتی از جهات استفاده می شود کما اینکه أل استغراق در « الأشیاء » دلالت بر عموم می کند که شامل جمیع مخلوقات می شود و به جهت اینکه معصوم علیه السلام در مقام بیان معرفت حق تعالی است قاعده ای را به مخاطبین تعلیم داده که لسان آن إباء از تقیید و تخصیص دارد .

دستۀ ششم

دسته ای از روایات مردم را از تشبیه خالق تعالی به مخلوق منع می نماید و او را در ذات وصفت متفاوت و متباین از مخلوقات معرّفی می نماید و تشبیه کننده را

1- البحار : 3 ، 263 .
2- الکافی : 1 ، 81 .
3- البحار : 3 ، 37 .
4- همان : 18 ، 386 .