تاملی در نظریه اصالت وجود و وحدت وجود صفحه 12

در این مقام آفات مکاشفات را نام می بریم تا دلیل عدم حجیت مکاشفات روشن گردد :

1 _ دخالت شیاطین در شهود سالک

قیصری می گوید :

« مشاهده الصور تاره یکون فی الیقظه وتاره فی النوم وکما أنّ النوم ینقسم بأضغاث احلام وغیرها ، کذلک ما یری فی الیقظه ینقسم إلی امور حقیقیه محضه واقعه فی نفس الأمر وإلی اُمور خیالیه لا حقیقه لها شیطانیه وقد یخالطها بیسیر من الأمور الحقیقیه لیضلّ الرائی » .(1)

2 _ وقوع سالک در اوهام و تخیّلات فاسده

قیصری می گوید :

« إذا شاهد ( أی : السالک ) أمرا فی خیاله المقیّد یصیب تاره ویخطئ اُخری وذلک المشاهد امّا أن یکون أمرا حقیقیا أولا ، فان کان فهو الذی یصیب المشاهد فیه وإلاّ فهو الاختلاق الصادر من التخیّلات الفاسده ».(2)

3 _ بیماریهای أعصاب و روان _ امراض دماغیه _

قیصری می گوید :

« وللاصابه أسباب بعضها راجع إلی النفس وبعضها إلی البدن وبعضها إلیهما جمیعا ، أمّا الأسباب الراجعه إلی النفس کالتوجّه التام إلی الحقّ ... وأمّا الأسباب الراجعه إلی البدن صحّته واعتدال مزاجه الشخصی ومزاجه الدماغی » .(3)

1- همان : 100 .
2- همان : 99 _ 100 .
3- همان .