تاملی در نظریه اصالت وجود و وحدت وجود صفحه 135

وروی عنه علیه السلام أیضا : فی قوله تعالی ، « فَلَمَّا آسَفُونَا انتَقَمْنَا مِنْهُمْ » قال علیه السلام إنّ الأسف أسف أولیائه قال علیه السلام وهکذا الرضا والغضب وغیرهما من الأشیاء ممّا یشاکل ذلک ولو کان یصل إلی اللّه الأسف والضجر وهو الّذی فلقهما وانشأهما لجاز لقائل هذا أن یقول انّ الخالق یبید یوما لأنّه إذا أدخله الغضب والضجر دخله التغیّر وإذا أدخله التغیّر لم یؤمن علیه الإباده .

ثمّ لم یعرف المکوِّن من المکوَّن ولا القادر من المقدور ولا الخالق من المخلوق تعالی اللّه عن هذا علوا کبیرا بل هو الخالق للأشیاء لا لحاجه فإذا کان لا لحاجهٍ استحال الحدّ والکیف فیه فافهم ان شاء اللّه .(1)

روی عن أبی جعفر الثانی علیه السلام :

« وکذلک سمیّنا ربّنا قویّا بلا قوّه البطش المعروف من الخلق ولو کان قوّته قوه البطش المعروف من الخلق لوقع التشبیه واحتمل الزیاده وما احتمل الزیاده احتمل النقصان وما کان ناقصا کان غیر قدیم کان عاجزا فربّنا تبارک وتعالی لا شبه له ولا ضدّ ولا ندّ ولا کیفیّه ولا نهایه ولا تصاریف ... جلّ وعزّ عن أدات خلقه و سِمات بریّته وتعالی عن ذلک علوّا کبیرا .(2)

نتائج قاعدۀ تباین یا اصالت عدم تشبیه

از مجموع آیات و روایات متواتری که ذکر شد استفاده می شود که هیچ گونه شباهت و مسانختی بین خالق تعالی و مخلوق یافت نمی شود و ذات و صفات حضرت حقّ جلّ وعلا _ مباین با مخلوقات است . این امر نتائج و ثمراتی را در پی دارد :

1 _ هرگاه گفته شود « الموجود امّا واجب وامّا ممکن » مقسم ( الموجود ) هیچ