تاملی در نظریه اصالت وجود و وحدت وجود صفحه 160

در بعضی از روایات ائمه هدی علیهم السلام افتراق و مباینت بین اشیاء را دلیل بر صانع تبارک و تعالی دانسته اند و نیز ترکیب بین موادّ در طبیعت را دلیل بر مرکِّب الأشیاء شمرده اند . که این خود شاهدی است آن بزرگواران ترکیب و تباین بین اشیاء را حقیقی دانسته اند .

عن أمیرالمؤمنین علیه السلام :

انّ ربّی لطیف اللّطافه ... مؤلَّف بین متعادیاتها ومفرِّق بین متدانیاتها دالّه بتفریقها علی مفرقِّها وبتألیفها علی مؤلِّفها وذلک قوله تعالی « وَمِن کُلِّ شَیْءٍ خَلَقْنَا زَوْجَیْنِ لَعَلَّکمْ تَذَکَّرُونَ » .(1)

عنه علیه السلام فی وصفه تعالی :

مؤلِّف بین مُتعادیاتها ، مقارن بین متبایناتها ، مقرِّب بین متباعداتها مفرِّق بین متدانیاتها .(2)

عن أبی عبداللّه علیه السلام :

لعمری لو تفکّروا فی هذه الأمور العظام لعاینوا من أمر الترکیب البیّن ولطف التدبیر الظاهر ... ما یدلّهم ذلک علی الصانع .(3)

دلیل دوم بر نظریّۀ تشکیک و جواب آن

بعضی از فلاسفه دلیل بر وحدت تشکیکی را این گونه بیان می دارد :

« یمکن اثبات التشکیک فی حقیقه الوجود من طریق رابطیّه المعلولات بالنسبه إلی عللها حیث یترتب علیها أنّ وجود المعلول أضعف من وجود علّته المفیضه له ، بل هو شأن من شؤونها لا استقلال له دونها .

1- الکافی : 1 ، 139 .
2- البحار : 74 ، 313 .
3- همان : 3 ، 152 .