تاملی در نظریه اصالت وجود و وحدت وجود صفحه 218

3 _ آیاتی که در آن واژه ( بدیع ) بکار رفته است .

مانند : « بَدِیعُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ » .(1)

خلیل بن احمد می نویسد :

« البدع : احداث شیء لم یکن له من قبل خلق ولا ذکر ولا معرفه واللّه بدیع السماوات والأرض ابتدعهما ولم یکونا قبل ذلک شیئا یتوهمهما متوهم وبدع الخلق . البدع : الشیء الذی یکون اوّلاً فی کل امر ، کما قال اللّه عزّوجلّ ( قل ما کنت بدعا من الرسل ) أی : لست اوّل مرسل » .(2)

ابن منظور می گوید :

« بَدِیعُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ : أی خالقها ومبدعها فهو سبحانه الخالق المخترع لا عن مثال سابق » .(3)

طریحی می نویسد :

« بَدِیعُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ ... أی مبدعهما وموجد لهما من غیر مثال سابق » .(4)

6 _ روایاتِ حدوث عالم پس از عدم محض و بیان براهین عقلیۀ در آن

اشاره

روایات وارده در این زمینه بر چند دسته تقسیم می شود :

دسته اوّل : روایاتی که بیان می کند حق تعالی موجود بود بدون آنکه مخلوقی را پدید آورده باشد و ما سوی اللّه چه در طول و چه در عرض حق تعالی را در أزل ، نفی می نماید این روایات کلمه شی ء را در سیاق نفی قرارداده وإفاده سلب عموم

1- البقره : 117 .
2- کتاب العین : 2 ، 54 .
3- لسان العرب : 8 ، 7 .
4- مجمع البحرین : 4 ، 298 .