تاملی در نظریه اصالت وجود و وحدت وجود صفحه 278

گوش می رسد که این خود شاهدی بر معاد بدن عنصری که مفاد آیات و روایات است می باشد زیرا معنای آیات معاد مانند « وَأَنَّ اللَّهَ یَبْعَثُ مَن فِی الْقُبُورِ » .(1) بهتر درک می شود .

تحقیق این است که معاد بدن دنیوی که مستفاد از نصوص و ظواهر کتاب و سنّت است کاملاً مطابق با عقل و هماهنگ با علوم تجربی و طبیعی است چنانکه در علوم طبیعی اثبات شده ، هیچ چیزی در عالم نابود و معدوم نمی شود .

همه اشیائی که به ظاهر پودر شده و از بین می روند در طبیعت باقی هستند ، این مائیم که توانائی مشاهده آنها را نداریم و گمان می کنیم که معدوم شده است .

دانشمندان به این فنّ آوری دست یافته اند که بسیاری از اشیاء به ظاهر نابود شده را بازیافت کنند و مجدّدا آن را به صورت اوّلیه برگردانند امروزه صنعت بازیافتِ اشیاء ، جایگاه ویژه ای در صنایع دارد و در هر برهه ای به دستاوردهای جدیدی نائل می شود .

حال با وقوع بازیافتِ اشیاء مضمحلّ شده که در دنیای علم و صنعت به امر بدیهی تبدیل شده بگوئیم حشر ابدان دنیوی عقلاً مستحیل است ، امری به دور از قوانین علمی و تجربی است .

4 _ پاسخ به چند شبهه پیرامون آیات معاد بدن دنیوی

قبل از ورود در جواب از شبهات پیرامون آیات معاد جسمانی لازم است شبهه ای که درباره استفاده معانی از آیات اعتقادی مطرح شده را پاسخ گوئیم .

گفته شده « فهم عرفی در موضوعات و احکام اعتقادی حجت نیست . از جمله آنها بحث معاد جسمانی است که حدّ و حدود مسأله را عقل با شواهد نقلی تعیین می کند » .(2)

جواب : در گذشته(3) اثبات کردیم که خصوصیات معاد ، امری غیبی است و باید تفاصیل آن را از شارع اخذ نمود و آگاهی از کیفیت آن منحصر در رجوع به کتاب و عترت علیهم السلام است

1- الحجّ : 7 .
2- معاد جسمانی در حکمت متعالیه : 607 .
3- مراجعه نمائید به جواب دلیل اول استحاله حشر بدن عنصری .