تاملی در نظریه اصالت وجود و وحدت وجود صفحه 383

قبیل ماهیت ، ما هو ، مائیت را در روایات مشاهده کنند از آن برای اثبات نظریه اشان استفاده کنند .

این شیوه استدلال در حقیقت حمل ادلّه شرعیه بر آراء و نظریات خویش می باشد ما در کتاب « بحوث هامّه فی المناهج التوحیدیه »(1) روش برداشت معانی از آیات و روایات را مورد تحقیق و بررسی قرار دادیم و اثبات نمودیم مبنای فقهاء اصولیین در استخراج معانی از الفاظ کتاب و سنّت ، صحیح و مورد امضاء شارع می باشد زیرا که آنان خطابات را ملقا به عرف عقلاء می دانند و الفاظ ادلّه وحیانی را حمل بر معانی عرفی و عقلائی می نمایند و بدین صورت است که آیات و روایات مصون از تحریف معنوی و تحمیل آراء و افکار می ماند و اغراض شارع بدون زیاده و نقیصه به مخاطبین واصل می شود .

تا بدین جا اثبات شد که نظریه وحدت وجود دلیل عقلی و نقلی قانع کننده ای ندارد اگر در کلمات مؤسسین و مدافعین ایده مذکور تتبع شود روشن می شود که تنها مستندی که آنان برای این مبنا ارائه داده اند کشف و شهودی است که حجیت ندارد _ درباره عدم حجیت مکاشفات در مقدمه هفتم در صدر کتاب بحث نمودیم _ .

تنها مستند نظریۀ وحدت وجود

قائلین به این فرضیه راه وصول به آن را منحصر به کشف و شهود می دانند چنانکه این معنا را با ادات حصر بیان نموده اند :

ملاّ صدرا می گوید :

1 _ « حقیقه الوجود لا یمکن العلم بها إلاّ بنحو الشهود الحضوری » .(2)

2 _ « حقیقه الوجود هی عین الهویه الشخصیه لا یمکن تصورها ولا یمکن