تاملی در نظریه اصالت وجود و وحدت وجود صفحه 419

خرقانی می گوید:

: «أنا أقلّ من ربی بسنتین » .(1)

ابن عربی می گوید:

أنا القرآن والسبع المثانی

وروح الروح لا روح الأوانی(2)

خلاصه آنکه ادّعاهایی در کلام مشایخ صوفیه یافت می شود که با موازین عقلی سازگار نیست مثلاً ابن عربی ادعا می کند که یکی از صوفیه به مقامی رسید که چهار سال بدون خوردن و آشامیدن زندگی کرد:

« مراتب الناس فی قبول الواردات الالهیه .. فذلک المسمی فی هذه الطریقه بالجنون کأبی عقال المغربی ..... اما مثل أبی عقال فمجنون مأخوذ عنه بالکلیه ولهذا ما أکل وما شرب من حین أخذ إلی أن مات وذلک فی مدّه أربع سنین بمکّه فهو مجنون أی مستور مطلق عن عالم حسّه » .(3) و نیز ادّعا می کند که خداوند متعال او را از حاملین عرش قرارداده در صورتی که هیچ دلیلی برای اثبات این مدّعا نیست جز مکاشفه ای که حجیت ندارد

« انّه تعالی خلق ملائکه من انوار العرش یحفون بالعرش وجعل فیما خلق من الملائکه أربع حمله تحمل العرش من الأربع القوائم الذی هو العرش علیها ... وجعل أرکانه متفاضله فی الرتبه فأنزلنی فی أفضلها وجعلنی من جمله حملته فان الله وان خلق ملائکه یحملون العرش فانّ له من الصنف الانسانی أیضاً صوراً تحمل العرش الذی هو مستوی الرحمن أنا منهم والقائمه التی هی قوائمه هی لنا وهی خزانه الرحمه فجعلنی رحیماً مطلقاً »(4)

1- المقدمات من نص النصوص : 203.
2- فتوحات: 1، 248.
3- الفتوحات : 1، 249.
4- همان: 3، 431