تاملی در نظریه اصالت وجود و وحدت وجود صفحه 451

ابن عربی می گوید:

« وبالجمله فلابّد لکل شخص من عقیده فی ربّه یرجع بها إلیه ویطلبه فیها .. فلا یعتقد معتقد الهاً إلّا جعل فی نفسه ، فالاله فی الاعتقادات بالجعل ، فما رأوا إلّا نفوسهم وما جعلوا فیها » .(1)

خلاصه آنکه کلام آخر را عفیفی بیان کرده می گوید:

«لأنّ الله قد کشف له عن الشریعه الحقّه - وهی شریعه وحده الوجود فی نظر ابن عربی - التی لا تعرف حلالاً ، ولا حراماً ، وإنّما تعرف أنّ کلّ فعل وکلّ اعتقاد مرضیّ فی نظر الحق » .(2)

اگر به نصوص آیات و روایات مراجعه شود شکی در بطلان دعاوی مذکور باقی نمی ماند :

««وَمَنْ یَبْتَغِ غَیْرَ الْإِسْلَامِ دِینًا فَلَنْ یُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِی الْآخِرَهِ مِنَ الْخَاسِرِینَ » .(3)

و در آیات متعددی صراط باطل معرفی می شود :

«وَإِنَّ الَّذِینَ لَا یُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَهِ عَنِ الصِّرَاطِ لَنَاکِبُونَ » .(4)

«احْشُرُوا الَّذِینَ ظَلَمُوا وَأَزْوَاجَهُمْ وَمَا کَانُوا یَعْبُدُونَ *مِنْ دُونِ اللَّهِ فَاهْدُوهُمْ إِلَی صِرَاطِ الْجَحِیمِ » .(5)

نصوص فراوانی در کتاب و سنت صراط اسلام را صراط حق و طریق نجات تبیین می نماید و غیر آن سایر طرق را باطل و طریق هلاک می شمارد.

«وَأَنَّ هَذَا صِرَاطِی مُسْتَقِیمًا فَاتَّبِعُوهُ وَلَا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِکُمْ عَنْ سَبِیلِهِ

1- فصوص الحکم: [المتن ]: 113.
2- همان : [التعلیقه ]: 300.
3- آل عمران : 85.
4- المؤمنون: 74.
5- الصافات: 33.