تاملی در نظریه اصالت وجود و وحدت وجود صفحه 484

« لیس من عاده طالب الحقیقه الاعتناء بکلام من لا کشف له ولا بصیره فی ادراک الحقائق کجمهور المتکلّمین » .(1)

بیست و هفتم: عصمت مشایخ صوفیّه

در گذشته از مؤسسین نظریۀ وحدت وجود نقل کردیم که آنان معتقدند که وصول به حقیقت این ایده متوقف بر کشف و شهود می باشد .(2)

حال در این مقام به مشکلۀ دیگری مواجه می شوند و آن اینکه کشف و شهود غیر معصوم حجیت ندارد زیرا شهود آنان مبتلاء به دخالت شیاطین و اوهام و تخیلات و مأنوسات ذهنی و تسویلات نفسانیه می شود که در مقدمۀ هفتم کتاب بحث آن گذشت برای حلّ این اشکال چاره ای ندیده اند جز آنکه ادعای عصمت مشایخ صوفیه را نمایند بی آنکه دلیلی عقلی یا نقلی برای آن ارائه دهند.

ابن عربی می گوید:

« مدار هذه الطریقه علی هذه السجده القلبیه إذا حصلت الانسان حاله مشاهده عین ، فقال کمل وکملت معرفته وعصمته ، فلم یکن للشیطان علیه من سبیل ، وتسمّی هذه العصمه فی حقّ الولیٌ حفظاً ، کما تسمّی فی حقّ النبی والرسول عصمه، لیقع الفرق بین الولی والنبیّ أدباً منهم مع الانبیاء والرسل علیهم الصلاه والسلام لیختصوا باسم العصمه » .(3)

در موضعی دیگر می گوید:

« فللأولیاء الحفظ الالهی ولهم العصمه » .(4)

1- مفاتیح الغیب : 99.
2- مراجعه نمائید به مبحث « تنها مستند نظریه وحدت وجود».
3- فتوحات: 1، 515.
4- همان: 1، 666.