تاملی در نظریه اصالت وجود و وحدت وجود صفحه 486

چگونه می توان پذیرفت پیامبری که ادلّه عقلی و نقلی فراوانی بر عصمت کبرای او موجود است خطاء نموده ولی مشایخ صوفیه که هیچ دلیل عقلی و نقلی بر عصمت آنان یافت نمی شود معصوم می باشند ؟!

بیست و هشتم: ادّعای نزول وحی

در گذشته گفتیم که نظریه وحدت وجود متوقف بر کشف و شهود است و از سویی صوفیه مکاشفات خود را از قبیل وحی محاسبه می نمایند .(1) پس هرگاه با کشف و شهودی که عدم حجیت آن را در صدر کتاب اثبات کردیم به نظریه وحدت وجود واصل می شوند آن را وحی می نامند و آن را از علوم الهی می پندارند.

ابن عربی که کتاب فصوص و فتوحات او بر اساس نظریه وحدت وجود نگاشته شده ادّعا می کند هر آنچه در آن دو نوشته است از قبیل وحی است .

می نویسد:

«فالعلم الالهی هو الذی کان الله سبحانه معلّمه بالالهام والا لقاء وبانزال الروح الأمین علی قلبه، وهذا الکتاب من ذلک النمط عندنا، فوالله ما کتبت منه حرفاً إلّا عن املاء الهی والقاء ربّانی أو نفث روحانی فی روح کیانی».(2)

«لا أتکلّم إلّا عن طریق الأذن ، کما أنّی سأقف عندما یحدّ لی ، فان تألیفنا هذا وغیره لا یجری مجری التوالیف، ولانجری فیه نحن مجری المؤلّفین».(3)

1- «الوحی علی ضروب شتّی ویتضمّنه هذا المنزل، فمنه ما یکون متلّقی بالخیال کالمبشرات فی عالم الخیال وهو الوحی فی النوم .. ومنه ما یکون خیالاً فی حسٌ علی ذی حسٌ ، ومنه ما یکون معنی یجده الموحی إلیه فی نفسه من غیر تعلّق حسٌ ولا خیال بمن نزل به ، وقد یکون کتابه ویقع کثیراً للأولیاء، وبه کان یوحی لأبی عبدالله قضیب البان ولأبی زکریا البحائی بالمعره بدیر النقره ولتقی بن مخلد تلمیذ أحمد بن حنبل صاحب المسند» . فتوحات: 2: 632 ملّاصدرا در موضعی می گوید: «فأقول : وروح القدس نفث فی روعی». مبدء و معاد: 120. « وروح القدس المسمی جبرئیل ». مفاتیح الغیب : 340.
2- فتوحات : 3، 456.
3- همان: 1، 59.