تاملی در نظریه اصالت وجود و وحدت وجود صفحه 49

نقش اشیاء در طبیعت با توجّه به ماهیت و چگونگی آنها از جهت کیفیت و کمیّت و موادّ و عناصر تشکیل دهنده آنها می باشد و بیشتر یافته ها و اکتشافات بشر در قرون اخیر به برکت تحقیق و کنکاش پیرامون ماهیات و نهاد و چیستی اشیاء محققّ شده است .

و واضح است که هیچ دانشمندی در وجود اشیاء تفحصّ نمی کند بلکه همه آزمایشات و تحقیقات پژوهش گران علوم تجربی درباره خواصّ ذاتی اشیاء و بنیان و عناصر آنها و تأثیر و تأثراتشان در نظام طبیعت می باشد که همه این امور مربوط به چیستی و چگونگی اشیاء می باشد .

بدیهی است که این امور هیچکدام ، امور اعتباری و انتزاعی نمی باشد . زیرا به روشنی ، واقعی و عینی بودن آنها محسوس است کما اینکه نتائج حقیقی و غیر قابل انکاری نصیب بشر شده است ، از باب مثال شکافتن هسته اتم و دست یافتن بشر به انرژی عظیمی که از درون هسته آن ناشی می شود از دست آوردهای بزرگی است که به خاطر تحقیقات در ماهیت و چیستی اشیاء در طبیعت حاصل گردیده است .

از این باب می توان صدها نمونه را ذکر کرد که همه آنها به جهت پژوهش در ماهیت اشیاء و خواصّ درونی آن صورت گرفته است . و لذا انکار واقعی بودن ماهیت و نهاد اشیاء به منزله انکار بسیاری از یافته های علمی است که بشر هم اکنون از آن در

حال استفاده است .

هر یک از اشیاء در طبیعت از موادّ و عناصری تشکیل شده است که ماهیت و چیستی آنها را فراهم می سازد که در تمام آثار و خواص ذاتی و غیر ذاتی اشیاء دخیلند .

اصلاً چیستی و هویت اشیاء است که نقش هر یک را با دیگری متفاوت و متغایر ساخته و موجب تکمیل چرخه طبیعت شده و نقصان و خلأ را در نظام حیات مرتفع ساخته است .

نتیجه آنکه اعتباری شمردن ماهیات ، انکار ادراک عقلی بیّن ، وارتکاز عقلاء و صرف نظر از یافته های علوم تجربی می باشد .

اگر گفته شود : ادراک عقلاء و یافته های علوم تجربی نمی توانند در مقابل براهین