تاملی در نظریه اصالت وجود و وحدت وجود صفحه 526

ا

ا

در این مقام پرسشی مطرح می شود و آن اینکه آیا باطن شریعت این است که عالم توهم و خیال و سراب قلمداد شود؟!

آیا حقیقت دین ، انکار قضایای بدیهیۀ عقلیه است ؟!

آیا شرع برای افرادی که به درجات عالیه کمال رسیده اند، ادّعای الوهیت را جایز می داند ؟!

اگر بار دیگر به ثمرات وحدت شخصی وجود التفات کنیم به وضوح خواهیم یافت که بین دعاوی صوفیه و معارف شرعی تناقض و تضادّ حاکم است و روشن است که ممکن نیست که نقیض یا ضدّ، باطن و حقیقت نقیض و ضدّ دیگر باشد.

جالب آنکه ابن عربی یافته های صوفیه را با آموزه های دین مبین اسلام متغایر می داند و دین را تقسیم به دو قسم می نماید:

قسم اوّل همان دین اسلام که معروف است و قسم دوم آنچه که صوفیه با ریاضت و مکاشفه بدان واصل می گردند .

آنچه در کلام او اهمیت دارد این است که او اعتراف می کند که طریق صوفیه، با طریق اسلام متفاوت و متغایر است زیرا آن دو را به دو راه تقسیم می نماید.

می گوید:

« الدین دینان ، دین عند الله وعند من عرّفه الحق تعالی ومن عرّف من عرفه الحقّ ودین عند الحق وقد اعتبره الله . فالدین الذی عند الله هو الذی اصطفاه واعطا الرتبه العلیا علی دین الخلق .. فهو دین معلوم معروف وهو قوله تعالی «إِنَّ الدِّینَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ » ، وهو الشرع الذی شرعه الله تعالی ..

وسأبسط فی ذلک إن شاء الله ما تقع به الفائده بعد أن نبیّن الدین الذی عند الخلق الذی اعتبره الله .

قال الله تعالی «وَرَهْبَانِیَّهً ابْتَدَعُوهَا » ، وهی النوامیس الحکمیه التی لم یجیء الرسول المعلوم بها فی العامه من عند الله بالطریقه الخاصه