تاملی در نظریه اصالت وجود و وحدت وجود صفحه 549

توجیهاتی برای تبرئه ابن عربی و جواب آن

ابن عربی شیخ مشایخ صوفیه است که در تحکیم و تبیین نظریه وحدت وجود نقش اساسی ایفا نموده است.

کسانی که بعد از او قائل به نظریه وحدت شخصی وجود شده اند همگی متأثر از آثارش می باشند چنانکه این تأثیر در کتب افرادی مانند ملّاصدرا به وضوح نمایان است .(1)

از جانبی در تألیفات ابن عربی مطالبی مشاهده می شود که با تسالم مسلمین یا صراحت آیات و روایات و یا با عقائد حقّه امامیه معارض است.

- در ثمرات و حدت شخصی وجود اشکالات فاحش نظرات او را بیان نمودیم - اشکالات کلمات او به گونه ای است که بعضی از اتباعش نیز متذکر شده اند سید حیدرآملی که خود از اساطین فنّ تصوف است در موضعی که ابن عربی ادّعا می نماید در مکاشفه رؤیت کرده که مقام ولایت بر او ختم شده می گوید:

« والغرض اثبات الخاتمیه للولایه المقیده المحمدیّه فی حق المهدی بقوله وقول غیره، واظهار انّ القیصری فی قوله علی طرف النقیض