تاملی در نظریه اصالت وجود و وحدت وجود صفحه 88

از معصیت ایجاد می شود مثلاً اخباری که در بیان خصوصیات بهشت و جهنم و برزخ وارد شده برای همه مؤمنان _ با اختلاف درجات ایمان _ انگیزه در اطاعت و ترس از عقاب ایجاد می کند ، مسلّما در صورت حجیت این گونه اخبار و به منزله علم بودن آنها از ناحیه شارع رغبت به طاعت و اجتناب از معصیتی که در انسان ایجاد می شود فرق می کند با صورتی که آن اخبار حجت نباشد و امضاء شرعی نداشته باشد .

واضح است که همین مقدار اثر برای حجیت خبر ثقه در اخبار اعتقادی کافی است گفتنی است که اثر مذکور با مبنای معذّریت و منجّزیت خبر واحد نیز سازگار است چون موجب تأکید در منجزیت تکالیف می شود .

3 _ اثر دیگری را که برای اخبار آحاد عقایدی می توان شمرد این است : اعتبار دادن خبر ثقه از ناحیه شارع و قراردادن آن به منزله علم ، سبب اهتمام اصحاب به جمع آوری آنها در طول قرون می شود و در بعض موارد نیز موجب رفع اجمال و تشابه از روایات متشابه و مجمل می گردد که این خود سبب إحیاء آثار پیامبر و اهل البیت علیهم السلام می گردد که عدم زوال ادلّه وحیانی اهمیّت فراوانی دارد و در روایات متعدّد بر حفظ و

ممارست در آثار معصومین علیهم السلام تأکید شده است چرا که بقاء آن ، بقاء حقّ می باشد .

4 _ جواز إخبار مدلول خبر نیز أثر دیگری برای أخبار آحاد در باب اعتقادات می باشد یعنی اسناد مفاد خبر به شرع بدون اشکال می گردد .

به عبارت دیگر : هر گاه شارع خبر واحد ثقه را در باب عقاید حجت دانست و آن را امضاء فرمود ، دیگر اسناد مفاد آن به شارع تصحیح می گردد ، البته این اثر تنها بر مبنای حجیت به معنای جعل علم می باشد نه به معنای معذریت و منجزیت .

در اینجا نیز علم تعبدی جایگزین علم مأخوذ در جواز اخبار می شود . تا بدین جا سخن از آثاری بود که ثبوتا بر حجیت خبر واحد ثقه در باب عقاید مترتب می شود و توضیح دادیم که عقلاً هیچ اشکالی ندارد .

امّا از جهت اثبات ، ادلّه حجیت خبر واحد که در علم اصول بحث شده اختصاصی